را آبهاى حاصل از بارانهاى سيلابى نخستين فرا گرفته بود اين آبها تدريجا در گودالهاى زمين جاى گرفتند و خشكيها از زير آب سر بر آوردند و روز به روز گسترده تر شدند تا به وضع فعلى در آمد ( و اين مساله بعد از آفرينش زمين و آسمان روى داد ) ( 1 ) . بعد از گسترش زمين و آماده شدن براى زندگى و حيات سخن از آب و گياه به ميان آورده مىفرمايد : « خداوند در زمين آب آن را خارج نمود و همچنين چراگاههايش را » ( * ( أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَمَرْعاها ) * ) . اين تعبير نشان مىدهد كه آب در لابلاى قشر نفوذ پذير زمين پنهان بود ، سپس به صورت چشمه‌ها و نهرها جارى شد و حتى دريا و درياچه‌ها را تشكيل داد . « مرعى » اسم مكان است به معنى چراگاه ( 2 ) و در اصل از « رعى » به معنى حفظ و مراقبت حيوان ، خواه از طريق تغذيه يا جهات ديگر گرفته شده و لذا مراعات به معنى محافظت و مراقبت و تدبير امور آمده است ، و حديث معروف كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته نيز اشاره به لزوم مراقبت مردم ، از يكديگر آمده است . ( 3 ) ولى از آنجا كه عوامل مختلفى مىتوانست آرامش زمين را بر هم زند ، از جمله طوفانهاى عظيم و دائمى و ديگر جزر و مدهايى كه در پوسته زمين بر اثر جاذبه

--> ( 1 ) بعضى از مفسران ، تعبير به « بعد ذلك » در آيه فوق را به معنى اضافه بر اين تفسير كرده‌اند و معنى آيه چنين مىشود : علاوه بر آنچه در آيات گذشته آمد : زمين را گسترش داد . ( 2 ) بعضى نيز آن را مصدر ميمى به معنى چريدن گرفته‌اند ولى مناسب همان معنى بالا است . ( 3 ) مفردات راغب ماده « رعى » .