الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

31

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و در حديث ديگرى از همان امام ع نقل شده كه فرمود : « اين آيه اشاره به نافله است ، و آيه و الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ يُحافِظُونَ ( كه در چند آيه بعد مىآيد ) ناظر به نماز فريضه » ( 1 ) . اين تفاوت ممكن است از اينجا باشد كه تعبير به محافظت مناسب نمازهاى واجب است كه دقيقا آنها را بايد در وقتهاى معين انجام داد ، اما تعبير به تداوم مناسب نمازهاى مستحبّ است ، چرا كه انسان مىتواند آنها را انجام دهد و گاه ترك كند . به هر حال بعد از ذكر نماز كه بهترين اعمال ، و بهترين حالات مؤمنان است ، به دومين ويژگى آنها پرداخته مىافزايد : « كسانى كه در اموالشان حق معلومى است » ( * ( وَالَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ ) * ) . « براى تقاضا كنندگان و محرومان » ( * ( لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ ) * ) . و به اين ترتيب هم ارتباطشان را با خالق حفظ مىكنند ، و هم پيوندشان را با خلق خدا . بعضى از مفسران معتقدند كه منظور از « حق معلوم » در اينجا همان « زكات » است كه مقدار معينى دارد ، و از مصارف آن « سائل » و « محروم » است ، در حالى كه مىدانيم اين سوره مكى است و حكم زكات در مكه نازل نشده بود ، يا اگر نازل شده بود مقدار معين نداشت ، لذا بعضى ديگر معتقدند : مراد از « حق معلوم » چيزى غير از زكات است كه انسان بر خود لازم مىشمرد كه به نيازمندان دهد شاهد اين تفسير حديثى است كه از امام صادق ع نقل شده كه وقتى از تفسير اين آيه

--> ( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 416 .