الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
17
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و استراحت آماده شده است ، و در اصل به محلى گفته مىشود كه كودك را در آن مىخوابانند ، خواه گاهواره باشد يا غير آن . آرى خداوند زمين را گاهواره انسان قرار داد ، و در حالى كه چندين نوع حركت دارد در پرتو قانون جاذبه ، و قشر عظيم هوايى كه آن را از هر سو فراگرفته ، و عوامل گوناگون ديگر ، چنان آرام است كه ساكنان آن كمترين ناراحتى احساس نمىكنند ، و مىدانيم نعمت آرامش و امنيت پايه اصلى بهره گيرى از نعمتهاى ديگر است ، بديهى است اگر اين عوامل مختلف دست به دست هم نمىدادند هرگز اين آرامش وجود نداشت . و براى بيان نعمت دوم مىافزايد : « او براى شما در زمين راههايى قرار داد تا هدايت شويد و به مقصد برسيد » ( * ( وَجَعَلَ لَكُمْ فِيها سُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ) * ) . اين نعمت كه بارها در قرآن مجيد به آن اشاره شده است ( سوره طه آيه 53 ، سوره انبيا آيه 31 ، و سوره نحل آيه 15 ) از نعمتهايى است كه بسيار از آن غافلند ، زيرا مىدانيم تقريبا سراسر خشكيها را چينخوردگيهاى بسيار فراگرفته و كوههاى بزرگ و كوچك و تپههاى مختلف آن را پوشانده است ، و جالب اينكه در ميان بزرگترين سلسله جبال دنيا غالبا بريدگيهايى وجود دارد كه انسان مىتواند راه خود را از ميان آنها پيدا كند ، و كمتر اتفاق مىافتد كه اين كوهها به كلى مايه جدايى بخشهاى مختلف زمين گردند ، و اين يكى از اسرار نظام آفرينش و از مواهب الهى بر بندگان است . از اين گذشته بسيارى از قسمتهاى زمين بوسيله راههاى دريايى به يكديگر مربوط مىشوند كه اين خود نيز در عموميت مفهوم آيه وارد است ( 1 ) .
--> ( 1 ) كلمه « سبل » جمع « سبيل » هم به راههاى خشكى اطلاق مىشود ، هم به راههاى دريايى چنان كه در بخش 42 دعاى جوشن مىخوانيم : يا من فى البر و البحر سبيله .