الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

99

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

بى آنكه هيچ دليل روشنى از عقل و نقل براى سخنان خود داشته باشند ، در برابر آيات بينات الهى موضعگيرى مىكنند ، و با احتمالات نيش غولى و وسوسه‌هاى بىاساس و بهانه جوئيها به مخالفت خود ادامه مىدهند . سپس براى نشان دادن زشتى اين عمل مىافزايد : « اين گونه جدال بىاساس در مقابل حق خشم عظيمى نزد خداوند و نزد كسانى كه ايمان آورده‌اند برمىانگيزد » ( * ( كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّه وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا ) * ) ( 1 ) . چرا كه « جدال به باطل » و موضعگيرى بى دليل و بى منطق در برابر آيات الهى هم مايه گمراهى مجادله كنندگان ، و هم اسباب ضلالت ديگران است ، نور حق را در محيط خاموش مىكند و پايه‌هاى حاكميت باطل را محكم مىسازد . و در پايان آيه به دليل عدم تسليم آنها در مقابل حق اشاره كرده مىفرمايد « اين گونه خداوند بر قلب هر متكبر جبارى مهر مىنهد » ! ( * ( كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّه عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ ) * ) ( 2 ) . لجاجتها و عناد در برابر حق پرده اى ظلمانى بر فكر انسان مىاندازد و حس تشخيص را از او مىگيرد ، كار به جايى مىرسد كه قلب او همچون يك ظرف در بسته مهر شده مىگردد كه نه محتواى فاسد آن بيرون مىآيد و نه محتواى صحيح و جانپرورى وارد آن مىشود .

--> ( 1 ) فاعل « كبر » « الجدال » است كه از جمله قبلى استفاده مىشود ، « مقتا » تميز مىباشد ، بعضى از مفسران نيز احتمال داده‌اند كه فاعل آن « مسرف مرتاب » بوده باشد ، ولى معنى اول بهتر به نظر مىرسد . ( 2 ) قابل توجه اينكه در اين آيه « متكبر و جبار » به عنوان توصيف قلب ذكر شده ( هر چند به صورت اضافه است ) نه به عنوان توصيف شخص اشاره به اينكه اصل كبر و جباريت از قلب است ، و از آنجاست كه به سراسر وجود انسان سرايت مىكند و تمام اعضا به رنگ تكبر و جباريت در مىآيد .