الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
94
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
شباهت زيادى دارند . يكى مىگويد : به خاطر صدا زدن دوزخيان نسبت به بهشتيان است چنان كه قرآن مىگويد وَنادى أَصْحابُ النَّارِ أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا عَلَيْنا مِنَ الْماءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّه : « دوزخيان ، بهشتيان را صدا مىزنند كه مقدارى از آب و روزيهايى كه خدا به شما داده است به ما ببخشيد » ، آنها نيز در پاسخ مىگويند : إِنَّ اللَّه حَرَّمَهُما عَلَى الْكافِرِينَ : « خداوند اينها را بر كافران تحريم كرده است » ( اعراف - 50 ) ( 1 ) و يا به خاطر اينكه مردم يكديگر را صدا مىزنند و به هم پناه مىبرند و از هم كمك مىخواهند . و يا اينكه فرشتگان آنها را براى حساب صدا مىزنند و آنها نيز از فرشتگان استمداد مىكنند . و يا اينكه مناديان محشر ندا مىدهند أَلا لَعْنَةُ اللَّه عَلَى الظَّالِمِينَ : « لعنت خدا بر ظالمان است » ( هود - 18 ) . يا اينكه مؤمن هنگامى كه نامه اعمال خود را مىبيند از روى شوق فرياد مىزند : هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَه : « اين نامه اعمال من است ، بياييد اى مردم و آن را بخوانيد » ! ( حاقه - 19 ) . و كافر در همين هنگام از وحشت فرياد مىكشد : يا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتابِيَه : « اى كاش نامه اعمال ما به دست ما داده نمىشد » ! ( حاقه - 25 ) . ولى مىتوان براى اين آيه معنى وسيعترى را در نظر گرفت كه « يوم التناد » اين دنيا را نيز شامل شود ، چرا كه « يوم التناد » مفهومش تنها « روز ندا دادن يكديگر » است ، و اين تعبير نشانه نهايت عجز و بيچارگى است در زمانى كه كارد
--> ( 1 ) همين معنى در حديثى در « معانى الاخبار » صدوق از « امام صادق » ( ع ) نقل شده است .