الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

75

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

بعضى نيز احتمال داده‌اند كه « آيات » همه انواع معجزات موسى را شامل مىشود ، اما « سلطان مبين » معجزات برجسته او همچون معجزه عصا و يد بيضا است كه موجب سلطه آشكار او بر فرعون شد . بعضى ديگر « آيات » را به معنى معجزات و « سلطان مبين » را به معنى سلطه قاهره و نفوذ الهى موسى دانسته‌اند كه مانع از قتل او و خاموش ساختن دعوتش گرديد . هيچيك از اين تفسيرها مدرك روشنى ندارد ، آنچه از آيات ديگر قرآن استفاده مىشود اين است كه « سلطان مبين » معمولا به معنى دليل روشن و محكمى است كه باعث سلطه آشكار مىگردد ، چنان كه در آيه 21 سوره نمل در داستان سليمان و هدهد مىخوانيم : سليمان مىگويد : « هدهد را نمىبينم ، او چرا غائب شده ؟ من او را كيفر سختى خواهم داد ، يا او را ذبح مىكنم و يا « * ( سُلْطانٍ مُبِينٍ ) * » ( دليل روشن ) براى غيبت خود بياورد » . و در آيه 15 سوره كهف مىخوانيم « لَوْ لا يَأْتُونَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطانٍ مبين » « چرا آنها براى معبودهاى خود دليل روشنى نمىآورند » ؟ ! « آيات » نيز كرارا در قرآن به معنى معجزات آمده است . بنا بر اين تعبير به « آيات » اشاره به « معجزات موسى » و « سلطان مبين » به معنى منطق نيرومند و دلائل دندانشكنى است كه موسى در برابر فرعونيان داشت . به هر حال « موسى » هم مجهز به منطق عقل بود ، و هم كارهاى خارق العاده اى كه نشانه ارتباط او با عالم ما وراء طبيعت بود انجام مىداد ، ولى موضعگيرى سركشان فرعونى در مقابل او چيزى جز اين نبود كه او را متهم به سحر و كذب مىكردند . اتهام سحر در برابر آيات و معجزات بود ، و تكذيب در برابر استدلالات منطقى ، و اين خود شاهد ديگرى است براى تفسيرى كه در مورد اين دو تعبير