( * ( الْيَوْمَ تُجْزى كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ ) * ) . آرى آن ظهور و بروز و آن احاطه علمى خداوند و حاكميت و مالكيت و قهاريت او همه دليلى است روشن بر اين حقيقت بزرگ و اميد بخش و بيم آفرين . ويژگى پنجم همان است كه در جمله بعد مىافزايد : « امروز هيچ ظلم و ستمى بر هيچكس نخواهد بود » ( * ( لا ظُلْمَ الْيَوْمَ ) * ) . چگونه ممكن است ظلم و ستمى تحقق يابد در حالى كه ظلم يا به خاطر جهل است كه او بر همه چيز احاطه علمى دارد . يا به خاطر عجز است كه او قاهر و مالك و حاكم بر همه چيز است ، پس چگونه ممكن است ظلم و ستمى در محضر الهى در آن روز انجام گيرد ، به خصوص اينكه آن روز ، روز داورى خدا است نه آزادى مردم براى آزمون . ششمين و آخرين ويژگى سرعت محاسبه اعمال بندگان است ، چنان كه در پايان آيه مىفرمايد : « خداوند سريع الحساب است » ( * ( إِنَّ اللَّه سَرِيعُ الْحِسابِ ) * ) . سرعت حسابش در آنجا به قدرى است كه در حديث آمده است : ان اللَّه تعالى يحاسب الخلائق كلهم فى مقدار لمح البصر : « خداوند حساب همه بندگان را در يك چشم بر هم زدن مىرسد » ! . اصولا با قبول تجسم اعمال و بقاء آثار خير و شر ، مساله حساب مساله اى حل شده است ، آيا دستگاه هايى كه در دنيا همراه كار كردن نمره مىاندازد نيازى به زمان براى حسابرسى دارد ؟ تكرار تعبير « سريع الحساب » در آيات مختلف قرآن شايد به اين منظور است كه بعضى شيطانصفتان ، افراد ساده لوح را وسوسه نكنند كه مگر حسابرسى خلايق در برابر اعمالى كه در طول هزاران سال انجام داده‌اند به اين آسانى ممكن است ؟

--> ( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه 202 سوره بقره .