الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
509
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
منظور اين است پيامبر ص قبل از نزول قرآن و تشريع شريعت اسلام از جزئيات اين آئين و محتواى قرآن خبر نداشت . اما در مورد « ايمان » با توجه به اينكه بعد از « كتاب » ذكر شده ، و با توجه به جمله هايى كه بعد از آن در آيه آمده ، روشن مىشود كه منظور « ايمان به محتواى اين كتاب آسمانى » است ، نه ايمان به طور مطلق ، بنا بر اين تضادى با آنچه گفته شد ندارد و نمىتواند دستاويزى براى بيماردلانى كه مىخواهند نفى ايمان به طور مطلق از پيامبر كنند و حقايق تاريخى را ناديده بگيرند ، بوده باشد . بعضى از مفسران پاسخهاى ديگرى نيز از اين سؤال دادهاند از جمله : الف : منظور از ايمان تصديق و اعتقاد به تنهايى نيست ، بلكه مجموع اعتقاد و اقرار به زبان و اعمال است كه در تعبيرات اسلامى بر آن اطلاق شده است . ب : منظور از ايمان اعتقاد به توحيد و رسالت است و مىدانيم پيامبر اسلام ص قبل از آن موحد بود اما ايمان به رسالت خويشتن هنوز پيدا نكرده بود . ج : منظور آن قسمت از اركان ايمان است كه انسان از طريق دليل عقل به آن نمىرسد ، و راه آن تنها ادله نقلى است ( مانند بسيارى از خصوصيات معاد ) . د : در اين آيه محذوفى در تقدير است و معنى چنين است ما كنت تدرى كيف تدعو الخلق الى الايمان : « تو نمىدانستى چگونه مردم را به ايمان دعوت كنى » ( 1 ) . ولى به عقيده ما از همه پاسخها مناسبتر و هماهنگتر با محتواى آيه همان پاسخ اول است .
--> ( 1 ) « آلوسى » در « روح المعانى » جلد 25 صفحه 55 - احتمالات ديگرى نيز ذكر كرده است كه چون ارزشى نداشت از آن چشم پوشيديم .