الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
499
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
پيامبران از جنس ما بودند ، چگونه مىتوان باور كرد كه آنها احساس يا ادراكى ما وراى احساسات و ادراكات ما داشتهاند ؟ ايراد هميشگى و پاسخ هميشگى اين گونه برخورد ماديها با مساله وحى منحصر به اين مورد نيست ، آنها در برابر تمام مسائل مربوط به « ما وراء طبيعت » چنين قيافه اى را به خود مىگيرند ، و ما نيز در همه جا براى رفع اشتباه آنها مىگوئيم : فراموش نكنيد قلمرو علم ( البته آنها هر جا علم مىگويند به معنى علوم تجربى و طبيعى است ) جهان ماده است ، معيارها و ابزارهايى كه براى مباحث علمى پذيرفته شده آزمايشگاهها ، تلسكوپها ، ميكروسكوبها و سالنهاى تشريح همه در همين محدوده كار مىكنند ، اين علوم با اين ابزارها و معيارها مطلقا در مورد خارج از محدوده عالم ماده نمىتواند سخن بگويد ، نه نفى و نه اثبات ، دليل آن هم روشن است ، و آن اينكه اين معيارها توانايى محدود ، و قلمرو خاصى دارند . بلكه ابزار هر يك از علوم طبيعى ، نيز براى علم ديگر فاقد توانايى و كاربرد است ، فى المثل اگر ميكرب سل را در پشت تلسكوپهاى عظيم نجومى نبينيم نمىتوانيم آن را انكار كنيم ، و يا اگر ستاره پلوتون با ميكرسكوبها و ذره بينها قابل مشاهده نباشد نبايد زير سؤال قرار گيرد ! ابزار شناخت در هر جا متناسب همان علم است ، و ابزار شناخت براى ما وراء طبيعت چيزى جز استدلالات نيرومند عقلى كه راه ما را به سوى آن جهان بزرگ باز مىكند نخواهد بود . آنها كه علم را از قلمروش خارج مىكنند در حقيقت نه عالمند و نه فيلسوف ، مدعيانى هستند خطاكار و گمراه .