بازگشت ، كسى نمىتواند تصميم ديگرى بگيرد . به هر حال براى نجات از عذاب راههايى تصور مىشود كه تمام آنها در آن روز بسته است ، يكى بازگشت از آنجا به عالم دنيا و جبران خطاها و گناهان است . ديگر وجود پناهگاهى كه انسان در كنار آن مصون بماند . و سرانجام وجود كسى كه به دفاع از انسان برخيزد . هر يك از جمله‌هاى سه گانه آيه فوق اشاره به نفى يكى از اين سه راه است . بعضى جمله « * ( ما لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ ) * » را به اين معنى تفسير كرده‌اند كه شما هرگز در آنجا نمىتوانيد گناهان خود را منكر شويد ، چرا كه دلائل و شهود به قدرى زياد است كه جاى انكار نيست ، ولى تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد . در آيه بعد روى سخن را به پيامبر ص كرده به عنوان دلدارى از آن حضرت مىفرمايد : با اينهمه « اگر آنها رويگردان شوند غمگين مباش ، ما تو را مسئول حفظ آنان از انحراف به طور اجبار قرار نداده‌ايم » ( * ( فَإِنْ أَعْرَضُوا فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً ) * ) . « وظيفه تو تنها ابلاغ رسالت الهى است » خواه پذيرا شوند و خواه نشوند ( * ( إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلاغُ ) * ) . تو بايد رسالت الهى خود را به نحو كامل ابلاغ ، و بر آنها اتمام حجت كنى ، دلهاى آماده آن را مىپذيرد هر چند گروه زيادى بىخبر اعراض كنند ، تو مسئوليتى در اين زمينه ندارى . نظير همين معنى در اوائل همين سوره آمده است كه مىفرمايد : « وَما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ » تو مامور وادار ساختن آنها به پذيرش حق نيستى ( شورى آيه 6 ) . سپس ترسيمى از حال اين جمعيت بى ايمان و اعراض كننده كرده ، مىگويد :