الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

398

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

* ( نُؤْتِه مِنْها وَما لَه فِي الآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ ) * ) ( 1 ) . تشبيه جالب و كنايه زيبايى است : انسانها همگى زارعند و اين جهان مزرعه ماست ، اعمال ما بذرهاى آن ، و امكانات الهى بارانى است كه بر آن مىبارد ، اما اين بذرها بسيار متفاوت است ، بعضى محصولش نامحدود ، جاودانى و درختانش هميشه خرم و سرسبز و پر ميوه ، اما بعضى ديگر محصولاتش بسيار كم ، عمرش كوتاه و زودگذر ، و ميوه هايى تلخ و ناگوار دارد . تعبير به « يريد » ( مىخواهد و اراده مىكند ) در حقيقت اشاره به تفاوت نيتهاى مردم است ، و مجموع آيه شرحى است پيرامون آنچه در آيه قبل از مواهب و روزيهاى پروردگار آمده كه گروهى از اين مواهب به صورت بذرهايى براى آخرت استفاده مىكنند و گروهى براى تمتع دنيا . جالب اينكه در مورد كشتكاران آخرت مىگويد : * ( نَزِدْ لَه فِي حَرْثِه ) * ( زراعت او را افزون مىكنيم ) ولى نمىگويد از تمتع دنيا نيز بىنصيبند ، اما در مورد كشتكاران دنيا مىگويد : « مقدارى از آن را كه مىخواهند به آنها مىدهيم ، بعد مىافزايد در آخرت هيچ نصيب و بهره اى ندارند » . به اين ترتيب نه دنياپرستان به آنچه مىخواهند مىرسند و نه طالبان آخرت از دنيا محروم مىشوند ، اما با اين تفاوت كه گروه اول با دست خالى به سراى آخرت مىروند و گروه دوم با دستهاى پر ! نظير همين معنى در آيه 18 و 19 سوره اسراء به شكل ديگرى آمده است : « مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَه فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَه جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً

--> ( 1 ) واژه « حرث » به طورى كه راغب در مفردات مىگويد : در اصل به معنى پاشيدن بذر در زمين و مهيا ساختن آن براى زراعت است ، و در قرآن مجيد نيز كرارا در اين معنى به كار رفته ، ولى معلوم نيست ، چرا جمعى از مفسران آن را به معنى « عمل و كسب » تفسير كرده‌اند ؟ !