الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
357
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
است ( 1 ) . در اينجا سؤالى مطرح است و آن اينكه آيا از جمله « * ( لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَمَنْ حَوْلَها ) * » استفاده نمىشود كه هدف از نزول قرآن انذار مردم مكه و اطراف آن است ؟ آيا اين تعبير با جهانى بودن اسلام تضاد ندارد ؟ ! پاسخ اين سؤال با توجه به يك نكته روشن مىشود ، و آن اينكه : كلمه « ام القرى » كه يكى از نامهاى مكه است از دو واژه تركيب يافته « ام » كه در اصل به معنى اساس و ابتدا و آغاز هر چيزى است ، و مادر را هم به همين جهت « ام » مىگويند كه اساس و اصل فرزندان است . و « قرى » كه جمع « قريه » به معنى هر گونه آبادى و شهر است ، اعم از شهرهاى بزرگ و كوچك يا روستاها ، و شواهد زيادى نيز در قرآن بر اين معنى وجود دارد . اكنون ببينيم چرا « مكه » را « ام القرى » ناميدهاند ؟ ( مادر و اصل همه آباديها ) . روايات اسلامى تصريح مىكند كه همه زمين نخست زير آب غرق بود و خشكيها تدريجا سر از آب بيرون آوردند ( علم امروز نيز اين معنى را پذيرفته است ) . اين روايات مىگويد : نخستين نقطه اى كه از زير آب سر برآورد « كعبه بود ، و سپس خشكيهاى زمين از كنار آن گسترش يافت كه از آن به عنوان دحو الارض ( گسترش زمين ) ياد شده است . با توجه به اين تاريخچه روشن مىشود كه « مكه » اصل و اساس و آغاز همه
--> ( 1 ) توجه داشته باشيد « انذار » به دو مفعول متعدى مىشود كه در آيه مورد بحث در جمله اول مفعول اول آن ذكر شده ، و در جمله دوم مفعول دوم ، البته گاه مفعول دوم آن همراه « با » مىباشد و مىگويند انذره بذلك .