3 - آيات « آفاقى » و « انفسى » ما هر چه را بتوانيم انكار كنيم نمىتوانيم وجود يك نظام حساب شده شگفتانگيز را در عالم هستى ، در اطراف خود ، و در وجود خودمان ، انكار كنيم ، گاه يك دانشمند در تمام عمرش به مطالعه ساختمان و اسرار چشم يا مغز يا قلب مىپردازد ، و كتابهاى زيادى كه در باره هر يك از اينها نوشته شده مطالعه مىكند و باز هم معترف است كه هنوز اسرار ناگشوده در باره اين موضوعات فراوان است . وانگهى نبايد فراموش كرد كه علوم دانشمندان امروز محصول مطالعات متراكم ميليونها دانشمند در طول تاريخ بشر است . و به اين ترتيب در همه جا و بر هر چه بنگريم آثار علم و قدرت بى پايانى را در ما وراى آنها مىبينيم ، و هر گياهى كه از زمين رويد « وحده لا شريك له » گويد ، و دل هر ذره‌اى را كه بشكافيم آفتابى در ميان آن مىبينيم . بد نيست از موضوعات مهم و پيچيده جهان چشم بر بنديم ، و به موضوعات ساده و به اصطلاح پيش پا افتاده رو آوريم تا ببينيم همانها نيز دلائل روشنى براى اثبات وجود آن مبدء بزرگند . بد نيست در اينجا دو مثال بياوريم : 1 - حتما مىدانيد در كف پاى هر انسانى گودى مخصوصى است كه به هيچوجه چيز مهمى به نظر نمىرسد ، اما وقتى مىشنويم كه در معاينات مخصوص سربازى جوانانى را كه ندرتا فاقد اين گودى كف پا هستند از سربازى معاف مىكنند و يا به كارهاى دفترى مىگمارند متوجه مىشويم كه همين موضوع بسيار ساده چه نقشى حساسى در وجود انسان دارد كه با نداشتن آن به هنگام ايستادن زود خسته مىشود ، و به هنگام راه رفتن توانايى لازم براى سربازى را ندارد ، اينجاست كه اعتراف مىكنيم همه چيز در عالم حساب شده است حتى