تمام عمر يك دانشمند را به خود اختصاص مىدهد ، و در پايان مىگويد : افسوس كه هنوز از اين رشته چيزى نمىدانم ، و آنچه تا به حال دانسته‌ام مرا به عمق نادانيم رهنمون گرديده ! و در پايان اين آيه اين بيان لطيف و جالب را با جمله زيبا و پر معناى ديگرى تكميل كرده ، مىافزايد : « آيا براى آنها كافى نيست كه خداوند شاهد و گواه بر هر چيز است » ( * ( أَ وَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ) * ) ( 1 ) . چه شهادتى از اين برتر و بالاتر كه با خط تكوين قدرت خود را بر پيشانى همه موجودات نوشته است ، بر صفحه برگهاى درختان ، در لابلاى گلبرگها ، در ميان طبقات اسرار آميز مغز ، و بر روى پرده‌هاى ظريف چشم ، بر صفحه آسمان و بر قلب زمين ، و خلاصه بر همه چيز نشانه‌هاى توحيد خود را نوشته و گواهى تكوينى داده است . آنچه در بالا گفته شد يكى از دو تفسير معروف و مشهور اين آيه است كه بر طبق اين تفسير گفتگوى آيه تمام پيرامون مساله توحيد و ظهور آيات حق در آفاق و انفس است . اما تفسير ديگر ناظر به اعجاز قرآن است ، و خلاصه اش چنين است كه خداوند در اين آيه مىگويد : ما معجزات و نشانه‌هاى گوناگون خود را در نقاط مختلف جزيره عرب ، و مناطق ديگر جهان ، و در مورد خود اين مشركان ، به آنها نشان مىدهيم ، تا بدانند اين قرآن بر حق است . نشانه‌هاى آفاقى مانند پيروزى اسلام در ميدانهاى مختلف نبرد ، و در ميدان مبارزه منطقى ، و سپس نقاط مختلفى كه آئين اسلام آنجا را گشود ، و بر افكار مردم

--> ( 1 ) تركيب اين جمله از آيه به طورى كه بسيارى از مفسران گفته‌اند چنين است كه « با » زائده است و « ربك » به جاى فاعل است ، و جمله * ( أَنَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ) * بدل آن مىباشد و معنى چنين است : او لم يكفهم ان ربك على كل شىء شهيد ( دقت كنيد ) .