نكته : در اينجا سؤالى مطرح است و آن اينكه : در آيات مورد بحث خوانديم : * ( إِذا مَسَّه الشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ ) * : « هنگامى كه به انسان شر و ناراحتى برسد دعاى عريض و مستمر دارد » . ولى در آيه 83 اسراء آمده است : و اذا مسه الشركان يؤسا : « هنگامى كه بدى به او برسد مايوس مىشود » ( همين مضمون در آيات مورد بحث نيز آمده بود ) . سؤال اين است : دعاى مستمر و كثير دليل بر اميدوارى است ، در حالى كه در آيه ديگر مىگويد او نوميد مىشود . بعضى از مفسران در پاسخ اين سؤال مردم را به دو گروه تقسيم كرده‌اند گروهى كه به هنگام سختيها به كلى مايوس مىشوند ، و گروهى كه اصرار در دعا و جزع و فزع دارند ( 1 ) . بعضى ديگر گفته‌اند : منظور از ياس ، نوميدى از اسباب عادى است ، و اين منافات با تقاضاى از خداوند و دعا كردن ندارد ( 2 ) . اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از « ذو دعاء عريض » تقاضاى از خداوند نيست ، بلكه جزع و فزع فراوان است ، شاهد اين سخن آيه 20 سوره معارج است كه مىفرمايد : إِنَّ الإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً إِذا مَسَّه الشَّرُّ جَزُوعاً : « انسان حريص آفريده شده ، هنگامى كه ناراحتى به او رسد بسيار جزع و فزع مىكند » .

--> ( 1 ) تفسير « روح البيان » جلد 8 صفحه 280 . ( 2 ) تفسير « الميزان » جلد 17 صفحه 428 ولى اين تفسير با توجه به اينكه آيات فوق در مورد مذمت اين گونه اشخاص است ، در حالى كه قطع اميد از اسباب ظاهرى كردن و روى به خدا آوردن نه تنها عيب نيست بلكه شايسته مدح و تمجيد است زياد مناسب به نظر نمىرسد .