الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

299

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

از آنچه گفتيم چنين مىتوان نتيجه گرفت كه جمله « * ( مِنْ بَيْنِ يَدَيْه وَلا مِنْ خَلْفِه ) * » ( نه از پيش رو و نه از پشت سر ) كنايه از همه جانبه بودن است ، يعنى از هيچ سو و از هيچ طرف و ناحيه ، بطلان و فساد به سراغ اين كتاب بزرگ نيامده ، و نخواهد آمد ، ولى بعضى آن را كنايه از « زمان حال » و « زمان استقبال » گرفته‌اند ، كه در حقيقت مصداقى از مفهوم وسيع اول است . واژه « باطل » چنان كه « راغب » در « مفردات » مىگويد : نقطه مقابل حق است منتها گاه آن را به يكى از مصداقهايش تفسير كرده‌اند مانند شرك ، شيطان ، موجود فنا شونده و ساحر ، و اينكه شخص شجاع و قهرمان را « بطل » مىگويند به خاطر آن است كه مخالفان خود را باطل مىكند ، و از ميدان بيرون كرده يا به قتل مىرساند . به هر حال ظاهر آيه مطلق است و نمىتوان مفهوم « باطل » را در مصداق خاصى محدود ساخت . جمله آخر آيه ( * ( تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ ) * ) در حقيقت دليل روشن و گويايى است براى عدم راه يا بى باطل در هيچ شكل و صورت به قرآن مجيد ، زيرا باطل به سخنى راه مىيابد كه از شخصى صادر شده است . با علم محدود و با كمالات معين ، اما كسى كه علم و حكمتش نامحدود است و جامع همه كمالاتى است كه او را درخور حمد و ستايش قرار مىدهد نه تناقض