پيامبر ، و امامانى كه دعوت به سوى حق مىكردند ، و يا خصوص مؤذنها كرده‌اند ، ولى پيدا است آيه مفهوم وسيع و گسترده اى دارد كه تمام مناديان توحيد را كه واجد اين صفاتند فرا مىگيرد ، هر چند برترين مصداقش شخص پيامبر ص است ( مخصوصا با توجه به زمان نزول آيه ) و در درجه بعد ائمه معصومين و بعد از آنها تمام علماء و دانشمندان و مجاهدان راه حق و آمرين به معروف و ناهين از منكر و مبلغان اسلام از هر قشر و گروه هستند ، و اين آيه بشارتى است بزرگ و افتخارى است بىنظير براى همه آنها كه مىتوانند به آن دلگرم باشند . و اگر گفته‌اند در اين آيه مدح « بلال حبشى » مؤذن مخصوص پيامبر ص است نيز به خاطر همين است كه او در دورانى تاريك و وحشتناك نغمه توحيد را سر داد ، و جان خود را در برابر آن سپر ساخت ، و با ايمان راسخ و استقامت كم نظير و اعمال صالح و تداوم خط صحيح اسلام اين اوصاف را تكميل نمود ! جمله « و * ( قالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ ) * » را دو گونه تفسير كرده‌اند : نخست اين كه « قال » در اينجا از ماده « قول » به معنى اعتقاد است ، يعنى اعتقاد راسخ به اسلام دارد . ديگر اين كه « قول » در اينجا به همان معنى « سخن گفتن » است ، يعنى از روى افتخار و مباهات به آئين پاك خداوند صدا مىزند من از مسلمين هستم ! معنى اول مناسبتر است هر چند جمع هر دو در مفهوم آيه امكان دارد . بعد از بيان دعوت به سوى خداوند و اوصاف داعيان الى اللَّه ، روش دعوت را شرح داده ، مىگويد : « نيكى و بدى يكسان نيست » ( * ( لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ) * ) ( 1 ) . در حالى كه مخالفان حق سلاحى جز بد گويى و افتراء و سخريه و استهزاء

--> ( 1 ) تكرار « لا » در عبارت « و لا السيئة » براى تاكيد نفى است .