الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
262
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و برق دنيا است و از « * ( ما خَلْفَهُمْ ) * » انكار قيامت و روز رستاخيز است . اين تفسير نيز ممكن است كه « * ( ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ) * » اشاره به وضع دنياى آنها باشد ، « * ( وَما خَلْفَهُمْ ) * » آينده اى كه براى آنها و فرزندانشان در پيش است و معمولا بسيارى از جنايات را به خاطر تامين آينده آنها مىكنند . سپس مىافزايد : « به سبب اين وضع اسفبار ، فرمان عذاب الهى در باره آنها تحقق يافت ، و به سرنوشت اقوام گمراهى از جن و انس كه قبل از آنها بودند گرفتار شدند » ( * ( وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ ) * ) ( 1 ) . سپس آيه را با اين جمله پايان مىدهد « آنها مسلما زيانكار بودند » ( * ( إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ ) * ) . اين تعبيرات در حقيقت نقطه مقابل تعبيراتى است كه در آيات بعد در مورد مؤمنان با استقامت مىخوانيم كه ياران آنها در اين دنيا و آخرت فرشتگانند و به آنها بشارت مىدهند كه هيچ غم و اندوهى براى آنها نخواهد بود .
--> ( 1 ) « فى امم » متعلق است به فعل محذوفى ، و در تقدير چنين است : كائنين فى امم قد خلت . . . اين احتمال نيز داده شده كه « فى » در اينجا به معنى « مع » باشد .