الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
229
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
كاملا تسليم اراده و فرمان خدا بود ، اشكال لازم را به خود پذيرفت ، و هيچگونه مقاومتى در برابر اين فرمان الهى از خود نشان نداد . به هر حال روشن است كه آن « امر » و اين « امتثال » جنبه تكليفى و تشريعى نداشته ، بلكه صرفا از نظر تكوين صورت گرفته است . 6 - جمله « * ( فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ ) * » : « آنها را به صورت هفت آسمان در دو روز آفريد » اشاره به وجود دو دوران در آفرينش آسمانها است كه هر دورانى از آن ميليونها يا ميلياردها سال به طول انجاميده ، و هر دوران به نوبه خود به ادوار ديگرى تقسيم مىشود ، اين دو دوران ممكن است دوران تبديل گازهاى فشرده به مايع و مواد مذاب ، و دوران تبديل مواد مذاب به جامد بوده باشد . قبلا نيز گفتهايم : استعمال « يوم » و معادل آن در فارسى ( واژه روز ) و در لغات ديگر به معنى « دوران » بسيار رائج و متداول است ، و حتى در كلمات روزمره ما فراوان ديده مىشود ، فى المثل مىگوئيم انسان در زندگى يك روز گرفتار ناكامى مىشود و روز ديگر پيروز مىگردد ، اشاره به تركيب زندگى از دورانهاى مختلف شكست و پيروزى است . شرح مبسوطى در اين زمينه در جلد 6 صفحه 200 ( ذيل آيه 54 سوره اعراف ) ذكر شده است . 7 - عدد « سبع » ( هفت ) ممكن است در اينجا « عدد تكثير » باشد يعنى آسمانهاى فراوان و كرات بيشمارى آفريديم ، و نيز ممكن است « عدد تعداد » باشد ، يعنى عدد آسمانها درست هفت است ، با اين قيد كه تمام آنچه از كواكب و ستارگان ثوابت و سيارات را مىبينيم طبق گواهى جمله بعد در اين آيه جزء آسمان اول است ، به اين ترتيب عالم آفرينش از هفت مجموعه بزرگ تشكيل يافته كه تنها يك مجموعه آن در برابر ديدگان انسانها قرار گرفته ، دستگاههاى علمى