اين جمله تاكيد مجددى است بر اينكه سرچشمه اصلى بدبختيهاى آنها همان كبر و غرور بوده است ، همان كبرى كه ام الفساد و حجاب در برابر ديدگان حق بين انسان و عامل مقاومت در برابر انبياء و اصرار در مسير باطل است . در اين آيه باز به « ابواب جهنم » ( درهاى دوزخ ) برخورد مىكنيم . آيا داخل شدن از درهاى دوزخ به اين معنى است كه هر گروهى از درى وارد مىشوند ؟ يا يك گروه از درهاى متعدد مىگذرند ؟ به اين معنى كه دوزخ همانند بعضى از زندانهاى وحشتناك و تو بر تو از بندها يا طبقات گوناگون تشكيل شده ، گروهى از گمراهان سرسخت بايد از همه اين طبقات بگذرند ، و در « درك اسفل » و « قعر جهنم » جاى گيرند ! شاهد اين سخن حديثى است كه از امير مؤمنان على ع در تفسير آيه لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ ( حجر - 44 ) نقل شده كه فرمود : ان جهنم لها سبعة ابواب ، اطباق بعضها فوق بعض ، و وضع احدى يديه على الأخرى ، فقال هكذا ! : « جهنم هفت در دارد ، هفت طبقه بعضى بالاى بعضى قرار گرفته ، سپس يكى از دستهاى خود را روى ديگرى قرار داد و فرمود اينچنين » ! ( 1 ) . در اينجا تفسير ديگرى نيز وجود دارد كه خلاصه اش اين است : درهاى جهنم - همانند درهاى بهشت - اشاره به عوامل گوناگونى است كه انسان را به جهنم يا بهشت مىكشاند ، هر نوع از گناهان ، و هر نوع از اعمال خير ، درى محسوب مىشود ، در روايات اسلامى نيز به آن اشاره شده است ، مطابق اين تفسير عدد 7 براى « تكثير » است نه « تعداد » و اينكه گفته مىشود بهشت داراى هشت در است اشاره به افزون بودن عوامل رحمت از عوامل عذاب و غضب است ( دقت

--> ( 1 ) « مجمع البيان » جلد 5 و 6 صفحه 338 ( ذيل آيه 44 سوره حجر ) در اين زمينه روايات ديگرى نيز نقل شده كه مرحوم علامه مجلسى در جلد 8 بحار الانوار صفحه 289 و 301 و 285 آورده است .