لذا در آيه بعد سرنوشت بعضى از اقوام گمراه و سركش پيشين را در عباراتى كوتاه و كوبنده به اين گونه بيان مىكند : « پيش از آنها قوم نوح و اقوامى كه بعد از آنها آمدند پيامبرشان را تكذيب كردند » ( * ( كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَالأَحْزابُ مِنْ بَعْدِهِمْ ) * ) . منظور از « احزاب » ، قوم عاد ، ثمود ، حزب فرعونيان و لوط و مانند آنها است كه در آيه 12 و 13 سوره ص به عنوان « احزاب » به آنها اشاره شده ، آنجا كه مىگويد : كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعادٌ وَفِرْعَوْنُ ذُو الأَوْتادِ وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحابُ الأَيْكَةِ أُولئِكَ الأَحْزابُ : آرى آنها احزابى بودند كه دست به دست هم دادند و به تكذيب پيامبران الهى كه دعوتشان با منافع نامشروع و هوا و هوسهاى آنها هماهنگ نبود برخاستند . سپس مىافزايد به اين مقدار نيز قناعت نكردند ، بلكه « هر امتى از آنان توطئه اى چيدند كه پيامبرشان را بگيرند و آزار دهند و به زندان بيفكنند و يا به قتل برسانند » ( * ( وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوه ) * ) . باز به اينهم اكتفاء نكردند « و براى محو و نابودى حق به سخنان باطل دست زدند و براى گمراه ساختن مردم اصرار ورزيدند » ( * ( وَجادَلُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِه الْحَقَّ ) * ) ( 1 ) . اما اين امور براى هميشه ادامه نيافت و به موقع « من آنها را گرفتم ، و سخت مجازات كردم ، ببين عذاب الهى چگونه بود » ؟ ! ( * ( فَأَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كانَ عِقابِ ) * ) . ويرانه‌هاى شهرهاى آنها در مسير مسافرتهاى شما به چشم مىخورد ، و سرنوشت شوم و عاقبت سياه و تاريكشان بر صفحات تاريخ و سينه‌هاى صاحبدلان ثبت است ، بنگريد و عبرت گيريد .

--> ( 1 ) « ليدحضوا » از سه ماده « ادحاض » به معنى زايل كردن و ابطال است .