قيامت ) ذخيره مىكند ، و هر گاه چيزى را كه بندگان تقاضا كنند مصلحت آنها نباشد خوددارى مىفرمايد » ( 1 ) . و از آنجا كه دعا و تقاضاى از خدا فرع بر معرفت خداوند است در آيه بعد از حقايقى سخن مىگويد كه سطح معرفت آدمى را بالا مىبرد ، و يكى از شرائط دعا را كه اميد به اجابت است افزايش مىدهد . مىفرمايد : « خداوند كسى است كه شب را براى شما آفريد تا در آن بياسائيد » ( * ( اللَّه الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيه ) * ) . چرا كه تاريكى شب از يك سو موجب تعطيل قهرى برنامه‌هاى روزانه است ، و از سوى ديگر خود تاريكى آرام بخش و مايه استراحت تن و اعصاب و روح است ، و نور مايه جنبش و حركت . لذا به دنبال آن مىافزايد : « و روز را بينا و روشنى بخش » ( * ( وَالنَّهارَ مُبْصِراً ) * ) . تا محيط زندگى انسانها را روشن سازد و براى هر گونه فعاليت آماده كند . قابل توجه اينكه : « مبصر » به معنى « بينا » است ، و توصيف روز به « بينا بودن » در حقيقت يك نوع تاكيد و مبالغه در بينا كردن مردم است ( 2 ) . سپس اضافه مىكند : « خداوند نسبت به مردم صاحب فضل و كرم است ، هر چند اكثر مردم شكرگزارى نمىكنند » ( * ( إِنَّ اللَّه لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ ) * ) . اين نظام دقيق شب و روز ، و برنامه متناوب نور و ظلمت ، يكى از نمونه هاى

--> ( 1 ) تفسير صافى ذيل آيات مورد بحث . ( 2 ) در باره اسرار و فلسفه‌هاى نور و ظلمت و شب و روز در جلد 16 صفحه 146 و جلد 15 صفحه 564 و جلد 8 صفحه 341 ذيل آيات 71 سوره قصص و 86 نمل و 87 يونس بحث كرده ايم .