نكند چيزى به او داده نخواهد شد ، پس از خدا بخواه تا به تو عطا شود ، چرا كه هر درى را بكوبيد و اصرار كنيد سرانجام گشوده خواهد شد » ( 1 ) . 5 - در بعضى از روايات دعا كردن حتى از تلاوت قرآن هم افضل شمرده شده ، چنان كه از پيامبر ص و امام باقر ع و امام صادق ع نقل شده كه فرمودند : الدعاء افضل من قراءة القران ( 2 ) . در يك تحليل كوتاه مىتوان به عمق مفاد اين احاديث رسيد ، زيرا دعا از يك سو انسان را به شناخت پروردگار ( معرفة اللَّه ) كه برترين سرمايه هر انسان است دعوت مىكند . و از سوى ديگر سبب مىشود كه خود را نيازمند او ببيند و در برابرش خضوع كند ، و از مركب غرور و كبر كه سرچشمه انواع بدبختىها و مجادله در آيات اللَّه است فرود آيد ، و براى خود در برابر ذات پاك او موجوديتى قائل نشود . از سوى سوم نعمتها را از او ببيند ، و به او عشق ورزد ، و رابطه عاطفى او از اين طريق با ساحت مقدسش محكم گردد . از سوى چهارم چون خود را نيازمند و مرهون نعمتهاى خدا مىبيند موظف به اطاعت فرمانش مىشمرد . از سوى پنجم چون مىداند استجابت اين دعا بىقيد و شرط نيست ، بلكه خلوص نيت و صفاى دل و توبه از گناه و بر آوردن حاجات نيازمندان و دوستان از شرائط آن است خودسازى مىكند و در طريق تربيت خويشتن گام بر مىدارد . از سوى ششم دعا به او اعتماد به نفس مىدهد ، و از ياس و نوميدى باز

--> ( 1 ) كافى جلد 2 « باب فضل الدعاء و الحث عليه » صفحه 338 . ( 2 ) « مكارم الاخلاق » طبق نقل « الميزان » جلد 2 صفحه 34 ( ذيل آيه 186 بقره ) .