نكته : يهوديان مغرور ! بعضى از مفسران شان نزولى براى نخستين آيه از آيات فوق ذكر كرده‌اند كه حاصلش اين است : يهوديان مىگفتند : به زودى « مسيح ، دجال » ظهور مىكند و ما او را يارى خواهيم كرد تا محمد و يارانش را در هم بكوبد ، و ما از دست آنان راحت خواهيم شد « ! ( 1 ) . اين عبارت ، دو معنى مىتواند داشته باشد : نخست اينكه آنها مىخواستند ظهور « مسيح » و غلبه او را بر « دجال » كه در انتظارش بودند بيان كنند ، مسيح را از خود بدانند ، و العياذ باللَّه دجال را بر پيامبر گرامى اسلام ص منطبق سازند . ديگر اينكه آنها به راستى در انتظار خود « دجال » بودند و او را از خود مىدانستند . زيرا كلمه « مسيح » چنان كه « راغب » در « مفردات » و « ابن منظور » در « لسان العرب » آورده است هم بر حضرت عيسى ع اطلاق شده به خاطر سير و سياحتش در زمين ، يا به خاطر اينكه بيماران را با دست خود « مسح » مىكرد ، و آنها را به فرمان خدا شفا مىداد ، و هم بر دجال اطلاق گرديده است به خاطر اينكه يك چشم بيشتر ندارد ، و جاى چشم ديگرش « ممسوح » و صاف است . احتمال دارد يهود از فرط عصبانيت به خاطر شكستهاى پى در پى بعد از ظهور پيامبر اسلام ص به راستى در انتظار دجال ، آن مرد دروغگو و فريبكار ، بودند تا با او همصدا شوند ، و خود را از دست پيامبر ص و يارانش خلاص كنند ! يا اينكه در انتظار مسيح ع بودند ، چنان كه از قاموس مقدس استفاده مىشود كه نه تنها مسيحيان كه يهوديان نيز در انتظار ظهور مسيح هستند ، آنها معتقدند كه « مسيح » با « دجال » پيكار مىكند ، و او را در هم مىكوبد و اين

--> ( 1 ) مجمع البيان جلد 8 صفحه 528 ذيل آيات مورد بحث .