الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

141

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

يكسان نخواهند بود « ( * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَلَا الْمُسِيءُ ) * ) ( 1 ) . اما شما بر اثر خود خواهى و جهل « كمتر متذكر مىشويد » ( * ( قَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَ ) * ) ( 2 ) . نابينا همان آدم نادان و بيخبرى است كه پرده‌هاى كبر و غرور بر چشمانش افتاده ، و اجازه درك حقايق را به او نمىدهد ، و بينا كسى است كه در پرتو نور علم و استدلالات منطقى ، حق را مشاهده مىكند ، آيا اين دو با هم برابرند ؟ ! اين از نظر ايمان و اعتقاد ، و اما از نظر عمل چگونه « افراد مؤمن صالح العمل » با « آلودگان بدكار و مجرم » يكسان خواهند بود ؟ در حقيقت مقايسه اول از نظر شناخت و علم است ، و مقايسه دوم از نظر بازتاب آن در اعمال آنها است . آرى بينايان هم كوچكى خود را مىبينند و هم عظمت جهان اطراف خويش را ، و به همين دليل به موقعيت و قدر خويش واقفند ، اما « نابينا » نه موقعيت خود را در زمان و مكان مىداند ، و نه جهان اطراف خويش را مىبيند ، به همين جهت هميشه در ارزيابى وجود خويشتن خطا مىكند و گرفتار كبر و غرور مىگردد ، و همين كبر و غرور او را به زشتكارى وادار مىسازد . اين نكته نيز ممكن است از دو جمله آيه فوق در ارتباط با يكديگر استفاده شود كه ايمان و عمل صالح چشم دل را بينا مىكند كفر و اعمال زشت آدمى را نابينا مىسازد و حس تشخيص حق را از باطل از او مىگيرد .

--> ( 1 ) طرز جمله بندى آيات در به دو نظر ايجاب مىكند كه « لا » در جمله « و لا المسىء » ذكر نشود ، ولى تاكيد نفى از يك سو ، و مقصود اصلى بودن اين جمله از سوى ديگر ، ايجاب كرده كه نفى تكرار شود ، به خصوص اينكه طولانى بودن جمله گاه سبب مىشود كه انسان نفى را كه در آغاز آن آمده فراموش كند . ( 2 ) « ما » در جمله قليلا ما تتذكرون زائده است و براى تاكيد مىباشد .