الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
137
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
رسيد ، بنا بر اين به خداوند پناه بر كه او شنوا و بينا است . 57 - آفرينش آسمانها و زمين از آفرينش انسانها مهمتر است ولى اكثر مردم نمىدانند . 58 - هرگز نابينا و بينا مساوى نيستند ، همچنين كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند با بدكاران يكسان نخواهند بود ، اما كمتر متذكر مىشويد . 59 - روز قيامت به طور مسلم خواهد آمد ، شكى در آن نيست ، ولى اكثر مردم ايمان نمىآورند . تفسير : « نابينا » و « بينا » يكسان نيست ، همچنين « كافر » و « مؤمن » در آيات گذشته خداوند پيامبر ص را به صبر و شكيبايى در مقابل مخالفان و نغمههاى ناموزون و توطئههاى شوم آنها دعوت مىكرد ، و آيات مورد بحث انگيزه مجادله و ستيزه جوئيهاى آنان را در مقابل حق شرح مىدهد . در نخستين آيه مىگويد : « كسانى كه بدون منطق و دليلى كه از سوى خدا براى آنها آمده باشد در آيات الهى مجادله مىكنند ، و در سينه هاشان جز تكبر نيست » ( * ( إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّه بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ ) * ) . « مجادله » - چنان كه قبلا هم اشاره كردهايم - به معنى مخاصمه و ستيزه جويى در سخن و جر و بحثهاى بىمنطق است . هر چند گاهى در معنى وسيع اعم از گفتگوى باطل و حق نيز به كار مىرود ، و تعبير « * ( بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ ) * » تاكيدى است بر آنچه معمولا از معنى مجادله استفاده مىشود ، چرا كه « سلطان » به معنى دليل و برهانى است كه مايه سلطه انسان بر طرف مقابل مىشود . و تعبير « اتاهم » اشاره به دلائلى است كه از طريق وحى از سوى خدا نازل مىگردد ، و چون وحى مطمئنترين طريق براى اثبات حقائق است در اينجا روى آن تكيه شده است . منظور از « آيات اللَّه » كه آنها در مورد آن مجادله مىكردند « معجزات و آيات قرآن » و بحثهاى مربوط به مبدء و معاد است كه گاه آن را سحر مىخواندند ، گاه