الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
132
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
داده نمىشود « ممكن است به اين معنى باشد كه عذر خواهى آنها بيهوده است . سپس قرآن يكى از موارد يارى رسولان و پيروزى آنها را در پرتو حمايت الهى بر دشمنان عنوان كرده مىگويد : ما به موسى هدايت بخشيديم و بنى اسرائيل را وارثان كتاب آسمانى ( تورات ) قرار داديم « ( * ( وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْهُدى وَأَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ ) * ) . هدايتى كه خداوند به موسى ارزانى داشت معنى گسترده اى دارد كه هم مقام نبوت و وحى را شامل مىشود ، و هم كتاب آسمانى يعنى تورات ، و هم هدايتهايى كه در مسير انجام رسالتش به او داده شد ، و معجزاتى كه در اختيار او قرار گرفت . تعبير به ميراث در مورد « تورات » بخاطر اين است كه بنى اسرائيل نسلى بعد از نسل ديگر آن را در اختيار گرفتند ، و مىتوانستند از آن بهره گيرى كنند بىآنكه زحمتى براى آن كشيده باشند ، همچون ميراثهاى معمولى كه بدون زحمت در اختيار انسان قرار مىگيرد ، هر چند آنها اين ميراث بزرگ الهى را ضايع كردند . در آيه بعد مىافزايد : « اين كتاب آسمانى هم مايه هدايت بود ، هم ياد آورى براى صاحبان عقل » ( * ( هُدىً وَذِكْرى لأُولِي الأَلْبابِ ) * ) ( 1 ) . تفاوت « هدايت » و « ذكرى » در اين است كه هدايت در آغاز كار است ، اما « تذكر » به عنوان يادآورى در برابر مسائلى است كه انسان قبلا شنيده و به آن ايمان آورده اما از صفحه خاطرش محو شده است ، و به تعبير ديگر كتب آسمانى هم
--> ( 1 ) « هدى و ذكرى » ممكن است « مفعول لاجله باشد ، و ممكن است » مصدر « به معنى » حال « يعنى » هاديا و مذكرا لاولى الالباب « بعضى احتمالات ديگرى دادهاند از قبيل بدل و يا خبر مبتداى محذوف بودن ولى مناسب به نظر نمىرسد .