الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
64
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ابدى و مشمول انواع الطاف الهى باشد ؟ از اين برتر و بالاتر چه چيزى تصور مىشود ؟ و سرانجام خداوند بزرگ با يك جمله كوتاه و بيدار كننده و پر معنى به اين بحث خاتمه داده ، مىفرمايد : « براى مثل اين مردم عمل كنند » و به خاطر اين مواهب تلاشگران بكوشند « ( * ( لِمِثْلِ هذا فَلْيَعْمَلِ الْعامِلُونَ ) * ) . اينكه بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه آيه اخير نيز از گفتههاى بهشتيان باشد بسيار بعيد به نظر مىرسد ، چرا كه در آن روز ديگر عملى در كار نيست ، و به تعبير ديگر در آن روز برنامه عمل وجود ندارد كه با اين عبارت بخواهند افراد را به آن تشويق كنند ، در حالى كه ظاهر آيه نشان مىدهد هدف اين است كه از تمام آيات گذشته با ذكر اين جمله نتيجه گيرى گردد و مردم به سوى ايمان و عمل سوق داده شوند ، لذا مناسب اين است كه اين سخن خداوند در پايان اين بحث بوده باشد . نكتهها : 1 - ارتباط بهشتيان با دوزخيان از آيات فوق برمىآيد كه گاه نوعى ارتباط ميان بهشتيان و دوزخيان برقرار مىشود ، گويى بهشتيان كه در بالا قرار دارند به دوزخيان كه در پائين هستند مىنگرند و وضع حال آنها را مىبينند ( اين معنى از تعبير فاطلع كه به معنى اشراف از بالا است استفاده مىشود ) . البته اين دليل بر آن نيست كه فاصله بهشت و دوزخ كم است ، بلكه در آن شرائط قدرت ديد فوق العاده اى به آنها داده مىشود كه مساله فاصله و مكان در برابر آن مطرح نيست .