در فرهنگ اسلامى كه از قرآن مجيد گرفته شده اين مشكل حل شده ، و توبه و انابه را هر گاه با شرائط همراه باشد وسيله قاطعى براى جدا شدن از گذشته ، و آغاز يك زندگى جديد ، و حتى « تولد ثانوى » مىداند كرارا در روايات در باره بعضى از گنهكاران مىخوانيم كمن ولدته امه : « او همانند كسى است كه از مادر متولد شده » ! به اين ترتيب قرآن درهاى لطف الهى را به روى هر انسانى در هر شرائطى و با هر گونه بار مسئوليتى باز مىگذارد و نمونه زنده اش آيات فوق است كه با انواع لطائف بيان مجرمان و گناهكاران را به سوى خدا دعوت مىكند و به آنها قول مىدهد كه مىتوانند خود را از زندگى گذشته به كلى جدا كنند . در روايتى از پيامبر گرامى اسلام ص مىخوانيم التائب من الذنب كمن لا ذنب له : « كسى كه از گناه توبه كند همانند كسى است كه اصلا گناه نكرده است » ( 1 ) . همين معنى با اضافه اى از امام باقر ع نقل شده كه فرمود : التائب من الذنب كمن لا ذنب له ، و المقيم على الذنب و هو مستغفر منه كالمستهزء : « كسى كه از گناه توبه كند همچون كسى است كه گناه نكرده ، و كسى كه استغفار مىكند و با اينحال به گناه ادامه مىدهد مانند كسى است كه مسخره مىكند » ( 2 ) . ولى بديهى است اين بازگشت به سوى رحمت الهى نمىتواند بىقيد و شرط باشد كه او حكيم است و كارى بىحساب نمىكند ، اگر آغوش رحمتش را به روى همگان گشوده و پيوسته آنها را به سوى خود مىخواند ، وجود آمادگيهايى در بندگان نيز لازم است . از يك سو بايد با تمام وجود خواهان بازگشت باشند و انقلاب درونى

--> ( 1 ) سفينة البحار جلد 1 صفحه 127 ( ماده توبه ) . ( 2 ) اصول كافى جلد 2 باب التوبة حديث 10 صفحه 316 .