الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
502
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آيا راهى به سوى خدا براى ما باز است ؟ آيا پلى در پشت سر ما وجود دارد كه ويران نشده باشد ؟ مفهوم آيه را به خوبى درك مىكنيم ، زيرا آنها آماده هر گونه توبهاند ولى گناه خود را قابل بخشش نمىدانند ، مخصوصا اگر بارها توبه كرده باشند و شكسته باشند . اين آيه به همه آنها نويد مىدهد كه راه به روى همه شما باز است . لذا « وحشى » جنايتكار معروف تاريخ اسلام و قاتل « حمزه سيد الشهداء » هنگامى كه مىخواست مسلمان شود از اين مىترسيد كه توبه اش پذيرفته نگردد ، زيرا به راستى گناه او بسيار سنگين بود ، جمعى از مفسران مىگويند : آيه فوق نازل شد و درهاى رحمت الهى را به روى وحشى و وحشيهاى توبه كار گشود ! گر چه اين سوره از سورههاى مكى است و آن روز كه اين آيات نازل شد نه جنگ احد رخ داده بود و نه داستان شهادت حمزه و توبه وحشى ، بنا بر اين اين ماجرا نمىتواند شان نزولى براى آيه باشد ، بلكه از قبيل تطبيق يك قانون كلى بر يكى از مصاديق آن است ، اما به هر حال گستردگى مفهوم آيه را مىتواند مشخص كند . از آنچه گفتيم روشن شد كه اصرار بعضى از مفسران مانند « آلوسى » در « روح المعانى » بر اينكه وعده غفران در آيه فوق مشروط به چيزى نيست ، و حتى هفده دليل براى آن ذكر كرده ! مطلب نادرستى است ، چرا كه با آيات بعد تضاد روشنى دارد ، و ادله هفده گانه او كه بسيارى از آن قابل ادغام در يكديگر است چيزى بيش از اين نمىرساند كه رحمت خدا وسيع و گسترده است كه شامل همه گنهكاران مىشود و اين منافات با مشروط بودن اين وعده الهى به قرينه آيات بعد ندارد . در مورد اين آيه مطالب ديگرى است كه به خواست خدا در بحث « نكات »