الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
483
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
كه براى ادامه حيات او ضرورت دارد ، مانند ضربان قلب و گردش خون و فعاليت دستگاه تنفس و تغذيه ادامه مىيابد . در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم : ما من احد ينام الا عرجت نفسه الى السماء ، و بقيت روحه فى بدنه ، و صار بينهما سبب كشعاع الشمس ، فان اذن اللَّه فى قبض الا روح اجابت الروح النفس ، و ان اذن اللَّه فى رد الروح اجابت النفس الروح ، فهو قوله سبحانه « * ( اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها . . . ) * » : « هر كس مىخوابد نفس او به آسمان صعود مىكند و روح در بدنش مىماند ، و در ميان اين دو ارتباطى همچون پرتو آفتاب است ، هر گاه خداوند فرمان قبض روح آدمى را صادر كند « روح » دعوت نفس را اجابت مىكند ، و به سوى او پرواز مىنمايد ، و هنگامى كه خداوند اجازه بازگشت روح را دهد « نفس » دعوت « روح » را اجابت مىكند و به تن باز مىگردد ، و اين است معنى سخن خداوند سبحان كه مىفرمايد : * ( اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها ) * » ( 1 ) و ( 2 ) . ضمنا از اينجا مساله مهم ديگرى كه مساله « رؤيا » ( خواب ديدن است ) نيز حل مىشود ، چرا كه بسيارند خوابهايى كه عينا يا با مختصر تغييرى در خارج واقع مىشوند . تفسيرهاى مادى از بيان و توجيه اين گونه خوابها عاجزند ، در حالى كه تفسيرهاى روحى به خوبى مىتوانند اين مطلب را روشن سازند ، زيرا روح انسان به هنگام جدايى از تن و ارتباط با عالم ارواح حقايق بيشترى را مربوط به گذشته و آينده درك مىكند ، و همين است كه اساس رؤياهاى صادقه را تشكيل مىدهد
--> ( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث و تفسير صافى . ( 2 ) توجه داشته باشيد كه « روح » در اين روايت به معنى روح حيوانى و كار كردن دستگاههاى اصلى بدن ، و « نفس » به معنى روح انسانى است .