در قرآن بيان شده كه نشان مىدهد آن هم بدون علت ، و بر خلاف حكمت الهى نيست . قسمتى از اوصافى كه استحقاق هدايت مىآورد و لطف الهى را جلب ، در آيات زير آمده . در يك جا مىخوانيم : يَهْدِي بِه اللَّه مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَه سُبُلَ السَّلامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِه وَيَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ : « خداوند بوسيله قرآن كسانى را كه از رضا و خشنودى او پيروى مىكنند به راههاى سلامت ، هدايت مىكند ، و از تاريكيها به فرمانش به سوى روشنايى مىبرد ، و آنها را به راه راست رهبرى مىنمايد » ( مائده 16 ) . در اينجا پيروى فرمان خدا ، و جلب خشنودى او ، زمينه ساز هدايت الهى شمرده شده است . در جاى ديگر مىخوانيم : إِنَّ اللَّه يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي إِلَيْه مَنْ أَنابَ : « خداوند هر كس را بخواهد گمراه مىسازد ، و هر كس را كه بازگشت به سوى او كند هدايت مىنمايد » ( رعد 27 ) . در اينجا نيز « توبه و انابه » عامل استحقاق هدايت شمرده شده است . در آيه ديگر مىفرمايد : وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا : « كسانى كه در راه ما جهاد كنند آنان را به راههاى خود هدايت مىكنيم » ( عنكبوت 69 ) . در اينجا « جهاد » آن هم « جهاد مخلصانه و در راه خدا » به عنوان شرط اصلى هدايت ذكر شده است . و بالآخره در آيه ديگر مىخوانيم : وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً : « كسانى كه گامهاى نخستين هدايت را برداشته‌اند خداوند بر هدايتشان مىافزايد » ( سوره محمد ص 17 ) .