است بديهى است خداوند او را گمراه مىسازد ، نه تنها توفيقش را از او بر مىگيرد بلكه نيروى درك و تشخيص او را از كار مىاندازد ، بر دل او مهر مىنهد و بر چشمانش پرده مىافكند كه اين نتيجه اعمالى است كه انجام مىدهد اما كسانى كه با خلوص نيت ، قصد « سير الى اللَّه » را دارند و اسباب آن را فراهم ساخته و گامهاى نخستين را برداشته‌اند نور هدايت الهى به كمكشان مىشتابد و فرشتگان حق به يارى آنها مىآيند ، وسوسه‌هاى شياطين را از قلوبشان مىزدايند ، اراده آنها را نيرومند ، و گامهايشان را استوار مىدارند ، و در لغزشگاهها دست لطف الهى زير بازوى آنها را مىگيرد . اينها مسائلى است كه آيات فراوانى از قرآن مجيد شاهد و گواه آن است ، و چه بيخبرند كسانى كه رابطه اين گونه آيات را از آيات ديگر قرآن بريده و آن را گواه بر مكتب جبر گرفته‌اند ، گويى نمىدانند كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مىكنند . بلكه در ذيل همين آيه مورد بحث شاهد گويايى بر اين معنى است ، چرا كه مىفرمايد : « آيا خداوند قادر و صاحب انتقام نيست » ؟ ( * ( أَ لَيْسَ اللَّه بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقامٍ ) * ) . مىدانيم انتقام از ناحيه خداوند به معنى مجازات در برابر اعمال خلافى است كه انجام شده ، اين نشان مىدهد كه اضلال او جنبه مجازات دارد ، و عكس العمل اعمال خود انسانها است ، و طبعا هدايت او نيز جنبه پاداش و عكس العمل اعمال خالص و پاك و مجاهده در طريق « اللَّه » دارد ( 1 ) .

--> ( 1 ) راغب در مفردات مىگويد كه « نقمت » به معنى « عقوبت » و كيفر است .