مسائلى كه ايمان به آن و هماهنگ ساختن اعمال با آنها وسيله مؤثرى براى خروج از صف دوزخيان و قرار گرفتن در صراط مستقيم پروردگار است . 2 - پيشوايان و پيروان گمراه ! در آيات فوق و آيات ديگر قرآن مجيد اشاراتى پر معنى به مخاصمه رهبران و پيروان گمراه در روز قيامت يا در جهنم آمده است . اين هشدارى است آموزنده به همه كسانى كه عقل و دين خود را در اختيار رهبران گمراه مىگذارند . در آن روز گر چه هر كدام سعى مىكنند از ديگرى برائت جويند ، و حتى گناه خود را به گردن او بيندازند ، ولى با اين حال هيچ كدام قادر به اثبات بىگناهى خويش نيستند . در آيات بالا ديديم كه پيشوايان اغواگر به تابعين خود صريحا مىگويند : عامل نفوذ ما در شما همان روح طغيانگرى شما بود « * ( بَلْ كُنْتُمْ قَوْماً طاغِينَ ) * » . اين طغيانگرى زمينه‌هاى تاثرپذيرى شما را در برابر اغواگرى ما فراهم ساخت ، و ما توانستيم انحرافاتى را كه داشتيم از اين طريق به شما منتقل كنيم « * ( فَأَغْوَيْناكُمْ إِنَّا كُنَّا غاوِينَ ) * » . توجه به معنى دقيق « اغوا » كه از ماده « غى » است مطلب را روشنتر مىسازد زيرا « غى » به گفته « راغب » در « مفردات » به معنى جهلى است كه از اعتقاد فاسد سرچشمه مىگيرد ، اين پيشوايان گمراه از حقايق هستى و زندگى بى خبر ماندند ، و اين جهل و اعتقاد فاسد را به پيروان خود كه روح طغيان در برابر فرمان خدا داشتند منتقل نمودند . و به همين دليل در آنجا اعتراف مىكنند كه هم خودشان مستحق عذابند و هم پيروانشان « * ( فَحَقَّ عَلَيْنا قَوْلُ رَبِّنا إِنَّا لَذائِقُونَ ) * » مخصوصا تكيه روى كلمه