الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
394
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در حديثى كه در علل الشرائع از امام باقر ع و همچنين در كتاب كافى از آن حضرت نقل شده مىخوانيم : كه آيه فوق ( * ( أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ) * ) به نماز شب تفسير شده است ( 1 ) . روشن است اين تفسير مانند بسيارى از تفاسير ديگرى كه در ذيل آيات مختلف قرآن بيان شده از قبيل بيان مصداق روشن است و مفهوم آيه را محدود به نماز شب نمىكند . در دنباله آيه پيامبر را مخاطب ساخته مىفرمايد : « بگو آيا كسانى كه مىدانند با كسانى كه نمىدانند يكسانند » ؟ ! ( * ( قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ ) * ) . نه يكسان نيستند « تنها صاحبان فكر و مغز متذكر مىشوند » ( * ( إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ ) * ) . گر چه سؤال فوق سؤالى است وسيع و گسترده ، و مقايسه اى است آشكار ميان آگاهان و ناآگاهان ، و عالمان و جاهلان ، ولى نظر به اينكه قبل از ذكر اين سؤال ، سؤال ديگرى در مورد نابرابرى مشركان با مؤمنان شب زنده دار مطرح شده ، سؤال دوم بيشتر به همين مساله اشاره مىكند ، يعنى آيا كسانى كه مىدانند آن مشركان لجوج و كوردل با اين مؤمنان پاك و روشن ضمير و مخلص نابرابرند با كسانى كه از اين واقعيت روشن آگاه نيستند مساويند ؟ به هر حال اين جمله كه با استفهام انكارى شروع شده ، و جزء شعارهاى اساسى اسلام است عظمت مقام علم و عالمان را در برابر جاهلان روشن مىسازد ، و از آنجا كه اين نابرابرى به صورت مطلق ذكر شده ، معلوم مىشود اين دو گروه نه در پيشگاه خدا يكسانند ، و نه در نظر خلق آگاه ، نه در دنيا در يك صف قرار
--> ( 1 ) « علل الشرائع » و « كافى » طبق نقل « نور الثقلين » جلد 4 صفحه 479 .