الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

364

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

سپس به محتواى اين كتاب آسمانى و هدف آن پرداخته مىگويد : « ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم » ( * ( إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ ) * ) . چيزى جز « حق » در آن نيست ، و مطلبى جز « حق » در آن مشاهده نمىكنى از همين رو حقطلبان به دنبال آن مىروند و تشنه كامان وادى حقيقت در جستجوى محتواى آنند . و از آنجا كه هدف از نزول آن دادن دين خالص به انسانهاست در پايان آيه مىافزايد : اكنون كه چنين است « خدا را پرستش كن در حالى كه دين خود را براى او خالص مىكنى » ( * ( فَاعْبُدِ اللَّه مُخْلِصاً لَه الدِّينَ ) * ) . ممكن است منظور از « دين » در اينجا عبادت خداوند باشد ، چرا كه قبل از آن با جمله « * ( فَاعْبُدِ اللَّه ) * » دستور به عبادت مىدهد ، بنا بر اين دنباله آن كه « * ( مُخْلِصاً لَه الدِّينَ ) * » است شرط صحت عبادت يعنى اخلاص و خالى از هر گونه شرك و ريا و غير خدا بودن را بيان مىكند . با اين حال وسعت مفهوم « دين » و عدم هيچگونه قيد و شرط در آن ، معنى گسترده ترى را مىرساند كه هم عبادت را شامل مىشود و هم اعمال ديگر و هم اعتقادات را ، به تعبير ديگر « دين » مجموعه حيات معنوى و مادى انسان را در بر مىگيرد ، و بندگان خالص خدا بايد تمام شؤون زندگى خود را براى او خالص گردانند ، غير او را از خانه دل و صحنه جان ، و ميدان عمل ، و دايره گفتار بزدايند ، به او بينديشند و براى او دوست بدارند ، از او سخن بگويند و به خاطر او عمل كنند ، و هميشه در راه رضاى او گام بردارند كه « اخلاص دين » همين است . بنا بر اين محدود ساختن مفهوم آيه در شهادت « لا إله الا اللَّه » يا خصوص « عبادت و اطاعت » نه لزومى دارد و نه دليل روشنى .