الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

332

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« من از ملاء اعلى ، و فرشتگان عالم بالا به هنگامى كه در باره آفرينش انسان گفتگو و مخاصمه مىكردند خبر ندارم » ( * ( ما كانَ لِي مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلإِ الأَعْلى إِذْ يَخْتَصِمُونَ ) * ) . آگاهى من تنها از طريق وحى است ، و « تنها چيزى كه به من وحى مىشود اين است كه من انذاركننده آشكارى هستم » ( * ( إِنْ يُوحى إِلَيَّ إِلَّا أَنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ ) * ) . گر چه فرشتگان ، جدال و مخاصمه اى با پروردگار نداشتند ، ولى همين اندازه كه به هنگام خطاب خداوند به آنها كه « من مىخواهم خليفه اى در زمين بيافرينم » آنها به گفتگو پرداختند و عرض كردند : « آيا مىخواهى كسى را بيافرينى كه فساد و خونريزى كند » ؟ كه در پاسخ آنها فرمود : « من چيزى مىدانم كه شما نمىدانيد » ( آيه 30 - سوره بقره ) به اين گفتگوها « مخاصمه » اطلاق شده است كه يك اطلاق مجازى است ، و همانگونه كه اشاره كرديم اين در حقيقت مقدمه اى است براى آيات بعد كه پيرامون آفرينش آدم سخن مىگويد . اين احتمال نيز وجود دارد كه « ملاء اعلى » مفهوم وسيعى دارد كه حتى شيطان را شامل مىشود ، چه اينكه آن روز شيطان در زمره فرشتگان بود و به مخاصمه با خدا برخاست و زبان به اعتراض گشود ، و به همين دليل براى هميشه مطرود درگاه حق شد ، ولى تفسير اول مناسبتر است . در روايات متعددى كه از طرق شيعه و اهل سنت نقل شده مىخوانيم كه پيامبر ص از يكى از يارانش پرسيد : ا تدرى فيما يختصم الملأ الاعلى ؟ : « آيا مىدانى فرشتگان عالم بالا در چه چيز بحث و گفتگو مىكنند » ؟ ! عرض كرد : نه . فرمود : اختصموا فى الكفارات و الدرجات ، فاما الكفارات فاصباغ