واقع مىشود و تاكيد بر آنچه گذشت مىفرمايد : « اين يك واقعيت است مخاصمه و گفتگوهاى خصمانه دوزخيان » ( * ( إِنَّ ذلِكَ لَحَقٌّ تَخاصُمُ أَهْلِ النَّارِ ) * ) ( 1 ) . دوزخيان در اين جهان نيز گرفتار تخاصم و نزاعند و روح پرخاشگرى و نزاع و جدال بر آنها حاكم است ، و هر روز با كسى درگير و گلاويز مىشوند ، و در قيامت كه صحنه بروز مكنونات است آنچه در درون داشتند ظاهر مىگردد ، و در جهنم به جان هم مىافتند ، دوستان ديروز دشمنان امروز ، و مريدان ديروز مخالفان امروز مىشوند ، تنها خط ايمان و توحيد است كه خط وحدت و صفا در اين جهان و آن جهان مىباشد . جالب اينكه بهشتيان بر سريرها و تختها تكيه زده ، به گفتگوهاى دوستانه مشغولند ، چنان كه در آيات مختلف قرآن آمده در حالى كه دوزخيان در حال جنگ و جدالند كه آن خود موهبتى است بزرگ ، و اين عذابى است دردناك ! نكته : در حديثى از امام صادق ع آمده است كه به يكى از يارانش فرمود « خداوند از شما پيروان مكتب اهل بيت در قرآن ياد كرده آنجا كه دشمنان شما در آتش دوزخ مىگويند چرا ما در اينجا مردانى را كه از اشرار مىشمرديم نمىبينيم ؟ آيا آنها را بباد مسخره گرفتيم ، يا از شدت حقارت به چشم ما نيامدند ؟ به خدا سوگند مقصود شما از اين مردان هستيد كه گروهى شما را از اشرار مىپندارند ، ولى به خدا سوگند در بهشت شادمان و مسروريد ، در حالى كه دوزخيان در جهنم دنبال شما مىگردند » ( 2 ) .

--> ( 1 ) « * ( تَخاصُمُ أَهْلِ النَّارِ ) * » بيان براى « ذلك » مىباشد . ( 2 ) « روضه كافى » طبق نقل تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 467 .