الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
307
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
الهى را برده ، و اوصاف برجسته آنها را كه مىتواند الگو و اسوه براى همه انسانها باشد به طور فشرده بيان مىدارد . جالب اينكه براى اين شش پيامبر بزرگ شش توصيف مختلف ذكر شده كه هر كدام معنى و مفهوم خاصى دارد . نخست روى سخن را به پيامبر اسلام ص كرده مىگويد : « به خاطر بياور بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را » ( * ( وَاذْكُرْ عِبادَنا إِبْراهِيمَ وَإِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ ) * ) . مقام « عبوديت » و بندگى نخستين توصيفى است كه براى آنها ذكر شده ، و به راستى همه چيز در آن جمع است ، بندگى خدا يعنى وابستگى مطلق به او ، يعنى در برابر اراده او از خود اراده اى نداشتن ، و در همه حال سر بر فرمان او نهادن . بندگى خدا يعنى بىنيازى از غير او ، و بىاعتنايى به ما سوى اللَّه ، و تنها چشم بر لطف او دوختن ، اين همان اوج تكامل انسان و برترين شرف و افتخار او است . سپس اضافه مىكند : « آنها صاحبان دستهاى نيرومند و چشمهاى بينا بودند » ( * ( أُولِي الأَيْدِي وَالأَبْصارِ ) * ) . چه تعبير عجيبى ؟ صاحبان دست و چشم ! « ايدى » جمع « يد » و « ابصار » جمع « بصر » به معنى « چشم » و « بينايى » است . انسان براى پيشبرد هدفهايش نياز به دو نيرو دارد : نيروى درك و تشخيص ، و نيروى كار و عمل ، و به تعبير ديگر بايد از « علم » و « قدرت » كمك گرفت تا به هدف و اصل گشت . خداوند اين پيامبران را به داشتن « درك و تشخيص و بينش قوى » و « قوت