الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
284
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
* ( لا يَنْبَغِي لأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي ) * « و مفهوم و تفسير اين آيه چيست ؟ امام ع فرمود : « حكومت دو گونه است : حكومتى كه از طريق ظلم و غلبه و اجبار مردم به دست مىآيد ، و حكومتى كه از سوى خداوند است ، مانند حكومت خاندان ابراهيم و طالوت و ذو القرنين . سليمان از خداوند خواست حكومتى به او دهد كه هيچ كس نتواند بعد از او بگويد از طريق غلبه و ظلم و اجبار مردم به دست آمده است . لذا خداوند متعال باد را مسخر فرمان او ساخت كه به نرمى هر كجا او مايل بود جريان مىيافت ، و صبحگاهان فاصله يك ماه را مىپيمود ، و عصرگاهان فاصله يك ماه را ، و خداوند متعال شياطين را مسخر او ساخت كه براى او ساختمان مىساختند و غواصى مىكردند ، و علم سخن گفتن پرندگان را به او تعليم داد ، و حكومت او را در زمين پا بر جا ساخت ، لذا در همان زمان و زمانهاى بعد مردم دانستند كه حكومت او هيچ شباهتى به حكومتى كه مردم آن را برمىگزينند ، و يا از طريق قهر و غلبه و ستم حاصل مىشود ندارد » . على بن يقطين مىگويد عرض كردم پس تفسير اين سخن كه از پيامبر اسلام ص نقل شده كه فرمود رحم اللَّه اخى سليمان ابن داود ما كان ابخله : « خدا رحمت كند برادرم سليمان بن داود را چه بخيل بود » چيست ؟ ! فرمود : دو معنى دارد : نخست اينكه او بسيار در مورد نواميس و عرضش بخيل بود از اينكه كسى سخن نامناسبى در باره آنها بگويد . ديگر اين كه منظور پيامبر ص اين بود كه اگر آيه قرآن را آن چنان كه بعضى از جهال تفسير كردهاند كه او تقاضاى حكومتى بىنظير و منحصر به خود كرد بايد او مرد بخيلى باشد ( و اين طعنى است بر آنها ) ( 1 ) .
--> ( 1 ) كتاب « علل الشرائع » ( طبق تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 459 ) .