الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
21
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اين تفسير را مرحوم طبرسى در « مجمع البيان » و آلوسى در « روح المعانى » و سيد قطب در « فى ظلال » و بعضى ديگر انتخاب كردهاند . در حالى كه بعضى ديگر عقيده دارند آيات فوق شبيه آياتى است كه از « لوح » و « قلم » و « عرش » و « كرسى » سخن مىگويد ، و از قبيل تمثيل و كنايه است . آنها معتقدند اين آيات از قبيل تشبيه « معقول » به « محسوس » است ، و مصداق آيه 43 سوره عنكبوت مىباشد كه مىفرمايد وَتِلْكَ الأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ : « اينها مثلهايى است كه براى مردم مىزنيم و جز عالمان آن را درك نمىكنند » ! آنها سپس افزودهاند : منظور از آسمانهايى كه فرشتگان ساكن آن هستند عوالم ملكوت است كه افقش برتر از اين عالم حسى است ، و منظور از نزديك شدن شياطين به آسمان و « استراق سمع » و طرد شدن آنها به وسيله « شهب » اين است كه اين شياطين هر گاه به خواهند به عالم فرشتگان نزديك شوند تا از اسرار خلقت و حوادث آينده با خبر گردند به وسيله نور ملكوت كه طاقت تحمل آن را ندارد طرد مىشوند ، و به واسطه حق ، اباطيل آنها نفى مىگردد ، ذكر اين ماجرا به دنبال بحث از گروههاى فرشتگان را در آغاز اين سوره مؤيد اين معنى مىشمرند ( 1 ) . اين احتمال نيز وجود دارد كه « سماء » در اينجا كنايه از آسمان ايمان و معنويت است كه همواره شياطين تلاش مىكنند به اين محدود راه بيابند ، و از طريق وسوسه در دل مؤمنان راستين نفوذ كنند ، اما پيامبران الهى و امامان معصوم ع و پيروان خط فكرى و عملى آنها با شهاب ثاقب علم و تقوى بر آنها هجوم مىبرند و آنها را از نزديكشدن به اين آسمان منع مىكنند . ما اين تفسير را فقط به عنوان « يك احتمال » در اينجا مىآوريم و قرائن
--> ( 1 ) تلخيص از تفسير « الميزان » جلد 17 صفحه 130 .