الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
159
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
جوجه نوزاد و ضعيف و بىبال و پر از شكم ماهى بيرون آمد ، به طورى كه توان حركت نداشت . باز در اينجا لطف الهى به سراغ او آمد ، چرا كه بدنش بيمار و آزرده ، و اندامش خسته و ناتوان بود ، آفتاب ساحل او را آزار مىداد ، پوششى لطيف لازم بود تا بدنش در زير آن بيارامد ، قرآن در اينجا مىگويد : « ما كدوبنى بر او رويانيديم » تا در سايه برگهاى پهن و مرطوب بيارامد ( * ( وَأَنْبَتْنا عَلَيْه شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ ) * ) . « يقطين » به طورى كه بسيارى از ارباب لغت و مفسران گفتهاند : هر گياهى است كه ساقه ندارد ، و داراى برگهاى پهن است ، مانند بوته خربزه و كدو و خيار و هندوانه و امثال آن ، ولى بسيارى از مفسران و روات حديث در اينجا تصريح كردهاند كه منظور خصوص كدوبن است ( بايد توجه داشت كه « شجره » در لغت عرب هم به نباتاتى گفته مىشود كه داراى ساقه و شاخه است و هم بدون ساقه و شاخه ، و به تعبير ديگر اعم از درخت و گياه است حتى در اينجا حديثى از پيامبر گرامى اسلام ص نقل كردهاند كه شخصى به آن حضرت عرض كرد : « انك تحب القرع » ؟ « شما كدو را دوست داريد » فرمود اجل هى شجرة اخى يونس : « آرى آن گياه برادرم يونس است » ( 1 ) . مىگويند : كدوبن علاوه بر اينكه برگهاى پهن و پرآبى دارد و مىتوان از آن سايبان خوبى تهيه كرد مگس نيز بر برگهاى آن نمىنشيند ، و يونس به خاطر توقف در شكم ماهى پوست تنش آن قدر نازك و حساس شده بود كه از نشستن حشرات بر آن رنج مىبرد ، او اندام خود را با اين كدوبن پوشانيد تا هم از سوزش آفتاب در امان باشد و هم از حشرات .
--> ( 1 ) روح البيان جلد 7 - صفحه 489 .