الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

82

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

اين نكته نيز قابل توجه است كه روزيهاى پروردگار كه از ناحيه آسمان به انسانها مىرسد منحصر به باران نيست ، « نور و حرارت آفتاب » و « هوا » كه در جو زمين وجود دارد ، از قطرات حياتبخش باران نيز مهمتر است . همانگونه كه بركات زمين نيز منحصر به گياهان نيست ، بلكه انواع منابع آبهاى زيرزمينى ، معادن گوناگون كه بعضى در آن زمان كشف شده بود ، و بعضى با گذشت زمان آشكار گشت همه در اين عنوان جمعند . در پايان آيه اشاره به مطلبى مىكند كه خود مىتواند پايه دليلى را تشكيل دهد ، دليلى واقعبينانه و توأم با نهايت انصاف و ادب ، به گونه اى كه طرف از مركب لجاج و غرور پائين آيد ، و به انديشه و فكر بپردازد ، مىگويد : « مسلما ما يا شما بر هدايت يا ضلالت آشكارى هستيم » ! ( * ( وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ) * ) ( 1 ) . اشاره به اينكه عقيده ما و شما با هم تضاد روشنى دارد ، بنا بر اين ممكن نيست هر دو حق باشد ، چرا كه جمع بين نقيضين و ضدين امكان ندارد ، پس حتما يك گروه اهل هدايت است و گروه دوم گرفتار ضلالت . اكنون بينديشيد كداميك هدايت يافته و كداميك گمراه است ؟ نشانه‌ها را در هر دو گروه بنگريد كه با كدامين گروه نشانه‌هاى هدايت و با ديگرى ضلالت است ؟ ! . و اين يكى از بهترين روشهاى مناظره و بحث است كه طرف را به انديشه و خود جوشى وا دارند ، و اينكه بعضى آن را يك نوع تقيه پنداشته‌اند نهايت اشتباه است .

--> ( 1 ) اين جمله در تقدير بازگشت به دو جمله به اين ترتيب مىكند : و انا لعلى هدى او فى ضلال مبين و انكم لعلى هدى او فى ضلال مبين ( تفسير مجمع البيان جلد 7 ص 388 ) .