الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
80
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
شفاعت مىدهد ؟ و در باره چه كسانى ؟ و اين حالت اضطراب و نگرانى هم چنان ادامه مىيابد ) « تا زمانى كه فزع و اضطراب از دلهاى آنها زايل گردد ، و فرمان از ناحيه خدا صادر شود » ( * ( حَتَّى إِذا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ ) * ) ( 1 ) . به هر حال آن روز غوغايى برپاست ، چشم شفاعت شوندگان به شافعان دوخته شده ، و با زبان حال ، يا به زبان قال ، ملتمسانه از آنها تقاضاى شفاعت مىكنند . اما شفاعت كنندگان نيز چشم به فرمان خدا دوختهاند ، تا چگونه ، و در باره چه كسى اجازه شفاعت دهد ؟ اين وحشت و اضطراب عمومى و همگانى ادامه مىيابد ، تا فرمان شفاعت در باره كسانى كه لايق آن هستند از طرف خداوند حكيم صادر شود . اينجاست كه هر دو گروه رو به يكديگر مىكنند و از هم « مىپرسند ( يا مجرمان از شافعان مىپرسند ) پروردگار شما چه دستورى داد » ؟ ( * ( قالُوا ما ذا قالَ رَبُّكُمْ ) * ) . « در پاسخ مىگويند : خداوند حق را بيان كرد » ( * ( قالُوا الْحَقَّ ) * ) . و حق چيزى جز اجازه شفاعت در باره آنها كه رابطه خود را به كلى از درگاه خدا قطع نكردهاند مىباشد ، نه آلودگانى كه تمام حلقههاى ارتباطى را در هم شكستند ، و به كلى از خدا و پيامبر ص و دوستان او بيگانه شدند . و در پايان آيه اضافه مىكند : « او است خداوند بلند مقام و بزرگ مرتبه » ( * ( وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ ) * ) . اين جمله دنباله سخن شافعان و مكمل آنست در حقيقت آنها مىگويند
--> ( 1 ) « فزع » از ماده « فزع » هر گاه به وسيله « عن » متعدى شود به معنى ازاله فزع و بر طرف ساختن وحشت و اضطراب است ، اين ماده حتى در صورتى كه در شكل ثلاثى مجرد باشد و با عن متعدى شود نيز همين معنى را دارد .