الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
7
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و در يك سوره ( سوره كهف ) اين حمد و ستايش بخاطر نزول قرآن بر قلب پاك پيامبر ص مىباشد . در حالى كه در سوره حمد تعبير جامعى شده كه همه اين امور را در بر مىگيرد « الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ » . به هر حال سخن در آغاز سوره « سبا » از حمد و سپاس خدا است بخاطر مالكيت و حاكميت او در دنيا و آخرت ، مىفرمايد : « حمد مخصوص خداوندى است كه تمام آنچه در آسمانها و زمين است از آن او است » * ( ( الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي لَه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ ) * ) . « و نيز حمد و سپاس براى او در سراى آخرت است » ( * ( وَلَه الْحَمْدُ فِي الآخِرَةِ ) * ) . به اين ترتيب حاكميت و مالكيت هر دو جهان از آن او است ، هر نعمتى ، هر موهبتى ، هر فايده و بركتى ، و هر خلقت موزون و شگرف و عجيبى ، همه تعلق به ذات پاك او دارد ، و به همين دليل « حمد » كه حقيقتش ستايش بخاطر « كارهاى نيك اختيارى » است همه به او باز مىگردد ، و اگر مخلوقاتى نيز شايسته حمد و ستايشند آنها نيز پرتوى از وجود او و شعاعى از افعال و صفات او هستند . بنا بر اين هر كس در اين عالم مدح و ستايشى از چيزى كند اين حمد و ستايش سرانجام به ذات پاك او بر مىگردد ، و به گفته شاعر : به جهان خرم از آنم كه جهان خرم از اوست عاشقم بر همه عالم ، كه همه عالم از او است و در پايان آيه مىافزايد : « او حكيم و خبير است » ( * ( وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ ) * ) . بر اساس حكمت بالغه اوست كه اين نظام عجيب بر جهان حكومت مىكند ، و بر اساس علم و آگاهى اوست كه هر چيز به جاى خود قرار گرفته ، و هر موجودى