الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
436
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
چيزى است به گونه اى كه سر به جاى پا و پا به جاى سر قرار گيرد ، و در اينجا كنايه از بازگشت كامل انسان به حالات طفوليت است . چه اينكه آدمى از آغاز خلقت ضعيف است و تدريجا رو به رشد و تكامل مىرود ، در دوران جنينى هر روز شاهد خلقت تازه و رشد جديدى است ، بعد از تولد نيز مسير تكاملى خود را در جسم و روح به سرعت ادامه مىدهد ، و قوا و استعدادهاى خدا داد كه در درون وجودش نهفته شده يكى بعد از ديگرى شكوفا مىشود ، دوران جوانى ، و بعد از آن پختگى فرا مىرسد ، و انسان در اوج قله تكامل جسمى و روحى قرار مىگيرد ، در اينجا گاه روح و جسم مسير خود را از هم جدا مىكنند ، روح هم چنان به تكامل خويش ادامه مىدهد ، در حالى كه عقبگرد جسم شروع مىشود ، ولى سرانجام عقل نيز سير نزولى خود را شروع مىكند ، و تدريجا و گاه به سرعت به مراحل كودكى باز مىگردد ، حركات حركات كودكانه و تفكر و حتى بهانه جوئيها همچون كودكان مىشود ، و ضعف جسمانى نيز با آن هماهنگ مىگردد ، با اين تفاوت كه اين حركات و روحيات از كودكان شيرين و جذاب است و نويدى است بر شكوفايى اميدبخش و مسرت آفرين آينده ، و به همين دليل كاملا قابل تحمل است ، ولى از پيران زننده و نازيبا و گاه تنفر آور و يا ترحمانگيز است . به راستى روزهايى فرا مىرسد بسيار دردناك كه عمق ناراحتى آن را به زحمت مىتوان تصور كرد . قرآن مجيد در آيه 5 سوره حج نيز به همين معنى اشاره كرده ، مىگويد : وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً : « بعضى از شما آن قدر عمر مىكنند كه به بدترين مرحله زندگى و پيرى مىرسند ، آن چنان كه چيزى از علوم خود را به خاطر نخواهند داشت » ( حتى نزديكترين افراد خانواده خود را نخواهند شناخت ! ) . لذا در بعضى از روايات افراد هفتاد ساله به عنوان اسير اللَّه فى الارض