و در اين حال وحشتى فوق العاده آنها را فرا مىگيرد ، « مىخواهند از راهى كه معمولا از آن مىرفتند بروند و بر يكديگر پيشى گيرند ، اما چگونه مىتوانند ببينند » ؟ ! ( * ( فَاسْتَبَقُوا الصِّراطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ ) * ) . آنها حتى از پيدا كردن راه خانه خود عاجز خواهند ماند ، تا چه رسد به اينكه راه حق را پيدا كنند و در صراط مستقيم قدم بگذارند ! مجازات دردناك ديگر اينكه : « اگر بخواهيم آنها را در جاى خود مسخ مىكنيم ( به مجسمه هايى بى روح و فاقد حركت يا اشكال حيوانى افليج تبديل مىنمائيم ) به گونه اى كه نتوانند راه خود را ادامه دهند و يا به عقب باز گردند » ( * ( وَلَوْ نَشاءُ لَمَسَخْناهُمْ عَلى مَكانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطاعُوا مُضِيًّا وَلا يَرْجِعُونَ ) * ) ( 1 ) . جمله « * ( فَاسْتَبَقُوا الصِّراطَ ) * » ممكن است به معنى پيشى گرفتن از يكديگر در پيدا كردن راهى كه معمولا از آن مىرفتند بوده باشد ، و يا به معنى منحرف شدن از راه و پيدا نكردن آن ، چرا كه بعضى از ارباب لغت گفته‌اند جمله « فاستبقوا الصراط » به معنى « جاوزوه و تركوه حتى ضلوا » است يعنى از راه گذشتند و آن را ترك نمودند تا گمراه شدند ( 2 ) . به هر حال طبق اين تفسير كه غالب مفسران اسلامى آن را پذيرفته‌اند دو آيه فوق مربوط به عذابهاى دنياست ، و تهديد كفار و مجرمان به اينكه خدا مىتواند آنها را در همين جهان به چنين سرنوشتهاى دردناكى مبتلا سازد ، ولى به خاطر لطف و رحمتش چنين نكرده است ، شايد اين لجوجان بيدار شوند و به راه حق باز گردند .

--> ( 1 ) « مكانة » به معنى محل توقف است ، و در اينجا اشاره به اين است كه خدا مىتواند آنها را در همان محل توقفشان از شكل انسانى بيرون برد ، هم تغيير صورت دهند ، و هم توانايى بر حركت نداشته باشند ، درست مانند مجسمه‌هاى بىروح . ( 2 ) لسان العرب - قطر المحيط - المنجد ( ماده سبق ) .