الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
411
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
سپس مىافزايد : « در اين هنگام منكران رستاخيز و معاد مىگويند : اى واى بر ما ! چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت » ؟ ! ( * ( قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا ) * ) . « اين همان چيزى است كه خداوند رحمن وعده داده است ، و فرستادگان او راست گفتند » ! ( * ( هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ ) * ) . آرى صحنه آن چنان گويا و دهشتانگيز است كه انسان همه مسائل باطل و خرافى را به دست فراموشى مىسپرد ، و جز اعتراف صريح به واقعيتها راهى نمىيابد ، قبرها را به خوابگاهى تشبيه مىكند ، و رستاخيز را به بيدار شدن از خواب ، همانگونه كه در حديث معروف نيز وارد شده است : كما تنامون تموتون و كما تستيقظون تبعثون « همانگونه كه مىخوابيد مىميريد و همانگونه كه از خواب برمىخيزيد زنده مىشويد » . در اينجا نخست وحشت مىكنند و فرياد مىكشند كه اى واى بر ما چه كسى ما را از اين خواب بيدار كرد ؟ و از خوابگاهمان برانگيخت ؟ ! اما به زودى متوجه مىشوند و به يادشان مىآيد كه پيامبران راستين از سوى خدا در دنيا وعده امروز را به آنها دادهاند ، به خودشان پاسخ مىگويند : اين وعده خداوند رحمن است ، خداوندى كه رحمت عامش همگان را فرا گرفته و پيامبرانش راست گفتند ، و از اين روز ما را آگاه ساختند ، اما افسوس كه ما همه را به باد سخريه و استهزا گرفتيم . بنا بر اين جمله « * ( هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ ) * » دنباله كلام همان منكران رستاخيز است ، ولى بعضى آن را سخن فرشتگان و يا مؤمنان دانستهاند كه بر خلاف ظاهر آيه است ، و هيچ ضرورتى براى آن نيست ، چه اينكه اعتراف منكران در آن روز به حقايق مطلبى نيست كه تنها در اين آيه آمده باشد ، چنان كه در سوره انبياء آيه 97 آمده است وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَإِذا هِيَ شاخِصَةٌ أَبْصارُ