الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
407
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آيه بعد به اين سؤال توأم با سخريه يك پاسخ محكم و جدى داده مىگويد : قيام قيامت و پايان اين جهان براى خدا مساله پيچيده ، و كار مشكلى نيست : « آنها جز اين انتظار نمىكشند كه يك صيحه عظيم آسمانى فرا رسد و آنان را ناگهانى فرو گيرد در حالى كه مشغول جنگ و جدال در مورد دنياى خويش هستند » ! ( * ( ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ ) * ) . همين يك فرياد عظيم آسمانى كافى است كه همه را در يك لحظه كوتاه ، هر كدام در همان مكان و همان حالتى كه هستند قبض روح كند ، و زندگى پر غوغاى مادى آنها كه معركه دعواها و ميدان جنگ دائمى آنان است جاى خود را به دنيايى خاموش و خالى از هر سر و صدا بدهد . در روايات اسلامى از پيغمبر گرامى اسلام ص آمده است كه اين صيحه آسمانى آن چنان غافلگيرانه است كه دو نفر در حالى كه پارچه اى را گشودهاند و مشغول معاملهاند پيش از آنكه آن را برچينند و بپيچند جهان پايان مىيابد ! و كسانى هستند كه در آن لحظه لقمه غذا از ظرف برداشته اما پيش از آنكه به دهان آنها برسد صيحه آسمانى فرا مىرسد و جهان پايان مىيابد ، كسانى هستند كه مشغول تعمير و گل مالى حوضند تا چهار پايان را سيراب كنند پيش از آنكه چهار پايان سيراب شوند قيامت بر پا مىشود « ! ( تقوم الساعة و الرجلان قد نشرا ثوبهما يتبايعانه فما يطويانه حتى تقوم ! ، و الرجل يرفع اكلته الى فيه فما تصل الى فيه حتى تقوم ! ، و الرجل يليط حوضه ليسقى ماشيته فما يسقيها حتى تقوم ! ) ( 1 ) . جمله « ما ينظرون » در اينجا به معنى « انتظار نمىكشند » آمده است ، زيرا ماده « نظر » چنان كه « راغب » در « مفردات » مىگويد به معنى گردش فكر
--> ( 1 ) « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث - همين روايت با تفاوت مختصرى در تفسيرهاى ديگر مانند « تفسير قرطبى » و « روح المعانى » و غير آن آمده است .