درست است كه اگر كسى از بيرون به كره زمين نگاه كند اين دو را مانند دو موجود سياه و سفيد مىبيند كه مرتبا بر گرد كره زمين مىچرخند ، و در اين حركت دايره مانند قبل و بعدى تصور نمىشود . اما اگر توجه كنيم كه اين كره زمين ما نخست جزء آفتاب بوده و در آن روز همه جا روز بود و شبى وجود نداشت اما به محض اينكه از آن جدا و دور شد و سايه مخروطى شكل آن در جهت مخالف نور آفتاب افتاد شب پديد آمد شبى كه به دنبال روز در حركت است ، دقت و ظرافت اين تعبير روشن مىشود . و همانگونه كه گفتيم نه تنها خورشيد و ماه در اين فضاى بيكران شناورند كه شب و روز هم در اين فضا بر گرد كره زمين شنا مىكنند ، و هر يك براى خود مدار و مسير دورانى دارند . در روايات متعددى كه از طرق اهل بيت نقل شده نيز به اين معنى تصريح شده است كه خداوند روز را قبل از شب آفريد . در روايتى از امام صادق ع مىخوانيم كه فرمود خلق النهار قبل الليل « روز را قبل از شب آفريد » ( 1 ) . و در روايت ديگرى از امام على بن موسى الرضا ع آمده است : « النهار خلق قبل الليل » سپس امام ع به آيه * ( لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَها أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ ) * در اين زمينه استدلال فرمود ( 2 ) . همين معنى از امام باقر ع نيز به صورت زير نقل شده است : ان اللَّه عز و جل خلق الشمس قبل القمر ، و خلق النور قبل الظلمة : « خداوند بزرگ خورشيد را قبل از ماه و نور را قبل از ظلمت آفريد » ( 3 ) .

--> ( 1 ) « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث . ( 2 ) « احتجاج طبرسى » ( طبق نقل نور الثقلين جلد 4 صفحه 387 ) . ( 3 ) « روضه كافى » - مطابق نقل نور الثقلين جلد 4 صفحه 387 .